Academyddion y Drindod Dewi Sant yn ymuno i gloddio Llongddrylliad o gyfnod y Tuduriaid


22.08.2018

Roedd Academyddion o Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn rhan o dîm a fu wrthi’n ddiweddar yn cloddio llongddrylliad prin ar Draeth Tankerton ger Whitstable. 

timescapes 3

Llun gan Photo by Tom Banbury/Timescapes

Comisiynwyd yr Athro Nigel Nayling a Dr Roderick Bale, sydd wedi’u lleoli ar gampws Llambed y Brifysgol, gan Historic England i ymgymryd â dendrocronoleg (pennu dyddiad drwy flwyddgylch coed)  ar gyfer y llongddrylliad hwn, ar ôl i’r grŵp archaeoleg lleol, Timescapes ei ddarganfod; daethant hwythau o hyd iddo yn gynharach eleni wrth chwilio am gaerau tanddaearol o’r Ail Ryfel Byd.

Yn sgil arolwg o’r olion, mae’r arbenigwyr yn amcangyfrif bod y llong yn dyddio o ddiwedd yr 16eg ganrif,  neu o ddechrau’r 17eg ganrif, ac mai llong fasnach garfel oedd hi, yn pwyso hyd at 200 tunnell. Ymunodd yr Athro Nayling a Dr Bale ag arbenigwyr eraill o Wessex Archaeology, gyda help gwirfoddolwyr Timescapes, i wneud arolwg o’r olion a ddatguddiwyd, a oedd yn mesur yn fwy na 12 metr o hyd a 5 medr o led. Dangosa’r ddendrocronoleg fod un astell dderw o gorff y llong wedi’i chwympo ar ôl 1531, ac mae’n debygol y daeth o goeden a dyfai yn neheudir Prydain. Mae darn arall o bren derw o’r un llong yn dyddio o ail hanner yr 16eg ganrif, gan ddod yn wreiddiol o Ogledd yr Almaen.  Comisiynwyd mwy o samplu a dendrocronoleg ar y llongddrylliad gan Historic England, a’r gwaith wedi’i gyflawni gan yr Athro Nayling, Dr Bale a Selina Ali  yn y labordy archaeoleg amgylcheddol ar gampws Llambed y Brifysgol yn yr wythnosau diwethaf.

Meddai’r Athro Nigel Nayling, Cyfarwyddwr Rhaglen darpariaeth Archaeoleg Forwrol y Brifysgol:

"Mae’r darganfyddiadau hyn yn hynod ddiddorol, a’r gobaith yw y rhoddan nhw fwy o fanylion a gwybodaeth i ni ynglŷn â hanes morwrol yr ardal. Rydym ni wrth ein boddau i fod yn rhan o’r gwaith o ehangu ein dealltwriaeth o’r llongddrylliadau hyn, ac mae’n bleser mawr gwybod bod ein gwaith wedi cyfrannu tuag at ddiogelu’n gyfreithiol olion o’r fath. Yn dilyn ein gwaith cychwynnol ar y safle, mae Dr Bale wedi gwneud samplu ychwanegol ar y  llongddrylliad yn Tankerton, sy’n dyddio o’r unfed ganrif ar bymtheg,  gyda’r bwriad o fireinio’r dyddiadau dendrocronoleg a oedd eisoes wedi’u casglu.”

timescapes 2

Llun gan Photo by Tom Banbury/Timescapes

Ychwanegodd Dr Roderick Bale, sy’n cydlynu holl weithgareddau Labordy Archaeoleg Amgylcheddol y Brifysgol:

“Mae wedi bod yn anrhydedd o’r mwyaf i ni’n dau fod yn rhan o’r tîm sy’n ymchwilio i’r darganfyddiadau hynod ddiddorol hyn. Mae gweithio ar y fath brosiectau o fudd arbennig i’n myfyrwyr, am fod ein rhaglen Archaeoleg Forwrol yn tynnu ar amrywiaeth eang o enghreifftiau a phrosiectau o bob rhan o’r byd, yn enwedig lle mae staff yn gweithio ar brosiectau cydweithredol a rhwydweithiau ymchwil sydd eisoes yn bodoli.”

Yn 2016, darganfuwyd llongddrylliad arall ar Camber Sands, East Sussex, a bu academyddion o’r Drindod Dewi Sant yn ymchwilio i hwnnw hefyd. Dangosodd eu gwaith ar ddyddio’r prennau eu bod wedi dod yn wreiddiol o goed yng Ngogledd America yn ystod hanner cyntaf y 19eg ganrif. Mae gan y Drindod Dewi Sant adran Archaeoleg gref iawn yn Llambed gydag academyddion sydd ar ben blaen ymchwil archeolegol. Am wybodaeth bellach ynglŷn â darpariaeth Archaeoleg y Brifysgol, cysylltwch gyda n.nayling@uwtsd.ac.uk 

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch ag Arwel Lloyd trwy anfon neges e-bost at Arwel.lloyd@uwtsd.ac.uk / 01267 676663