Artist blaenllaw yn cydweithio â staff a myfyrwyr i ailgylchu gwydr poteli er mwyn creu paneli pensaernïol hardd ar gyfer desg dderbynfa’r adeilad IQ ar safle SA1


28.11.2018

Mae cydweithrediad cyffrous rhwng artist blaenllaw, staff a myfyrwyr ar draws dwy gyfadran Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS) wedi diweddu mewn prosiect arloesol i gynhyrchu desg dderbynfa o wydr ailgylchedig ar gyfer yr adeilad IQ newydd ar safle SA1 Glannau Abertawe.

Dr Tyra Oseng-Rees, sylfaenydd a chyfarwyddwr Oseng-Rees Reflection cafodd yr ysbrydoliaeth am y prosiect, a wnaeth olygu casglu 3,000 o boteli gwydr o fwyty yn Llanelli a’u prosesu, eu dylunio a’u trawsnewid er mwyn creu paneli pwrpasol.

“Fy uchelgais oedd llunio paneli pensaernïol hardd o wydr ailgylchedig ac i ddangos ei bod hi’n bosib  defnyddio gwydr wedi’i uwch-gylchu i greu cynnyrch crefftwyr sy’n bodloni anghenion y diwydiant pensaernïol. Roeddwn am ddefnyddio’r cydweithrediad hwn i brofi bod arloesi yn digwydd drwy newid meddylfryd, a chafodd y prosiect ei ddylunio ar sail pum ffordd o weithio Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. Dim ond ar ôl torri drwy rwystr ffordd anhyblyg o feddwl gall ffyrdd newydd o weithio tuag at fyd cynaliadwy ymddangos.”

Dr Oseng-Rees, Sylfaenydd a Chyfarwyddwr Oseng-Rees Reflection

Cymerodd amrywiaeth eang o staff ymchwil ran yn y prosiect hwn, gan gynnwys Ian Standen sydd wedi sefydlu rhaglen Pensaernïaeth newydd yn y Gyfadran Pensaernïaeth, Cyfrifiadura a Pheirianneg, Lara Hopkinson o gadwraeth amgylcheddol, Allan Nantel o adeiladu a Dr Juan Ferriz-Papi o reolaeth adeiladu. Goruchwyliwyd yr agwedd dysgu myfyrwyr a gyfoethogir gan Dr Gregory Owen, a gwnaeth Lisa Burkl oruchwylio prosesau cyfoes y celfyddydau gwydr. Seiliwyd y prosiect ar faes ymchwil arloesol dros ben a wnaeth archwilio dichonoldeb defnyddio gwydr ailgylchedig sydd wedi’i ymdoddi  gan ddefnyddio tymheredd isel fel deunydd pensaernïol. Mae’n faes astudio sydd wedi’i ddatblygu  gan Dr Tyra Oseng-Rees, sy’n gweithio gyda gwydr ailgylchedig ar gyfer dylunio ac adeiladu.

Ychwanegodd Dr Oseng-Rees: “Mae’r prosiect hwn yn enghraifft o uwch-gylchu deunydd gwastraff (gwydr poteli yn yr achos hwn) gan greu cymhwysedd dylunio pensaernïol gwerthfawr sydd ganddo deilyngdod artistig cryf. Mae cymryd rhan yn y prosiect rhyngddisgyblaethol hwn, sy’n cysylltu talent greadigol â’i nodweddion amgylcheddol, cynaliadwy ac ailgylchu cryf, wedi cyffroi’r staff a’r myfyrwyr yn fawr.”

Gosodwyd briff y prosiect gan Kier Construction a Thîm Prosiect SA1 y Brifysgol a leolir ar safle datblygiad SA1 Glannau Abertawe. Yn ogystal â mewnbwn staff ymchwil ac addysgu’r Brifysgol, rhannwyd y prosiect yn is-brosiectau llai, a chafodd y rhain eu rhedeg fel prosiectau gwahanol ar gyfer myfyrwyr israddedig y gwahanol Ysgolion a Chyfadrannau. Cyfunodd y myfyrwyr sy’n astudio Pensaernïaeth, Gwydr (y Celfyddydau Pensaernïol), Rheoli Prosiectau ac Adeiladu, Cadwraeth Amgylcheddol a Pheirianneg eu talentau er mwyn cwblhau’r prosiect. 

Meddai Dr Oseng-Rees: “Roedd PCYDDS, Kier Construction a Stride Treglown yn gefnogol ac yn frwdfrydig iawn dros y prosiect, ac yn gwerthfawrogi sut y gallai defnyddio gwydr pensaernïol sydd wedi’i ailgylchu gyfoethogi llesiant pobl sy’n ymweld â’r adeiladau newydd, a sut gall enw da’r brifysgol ynglŷn â materion amgylcheddol a chynaladwyedd fynd law yn llaw â’r diwydiannau creadigol, ac atgyfnerthu ei gilydd

Meddai Mike Bessell, Uwch-reolwr Ystadau safle SA1 Glannau Abertawe: “Daeth Tyra atom gyda’r syniad o roi ar brawf deunydd gwydr ailgylchedig newydd, ac yn ein barn ni, roedd hwn yn gyfle rhy gyffrous i’w golli. Rhodd hwn i’n myfyrwyr a’n academyddion gyfle i gydweithio, ac mae’n gynnyrch cynaliadwy sy’n ailddefnyddio deunydd a geir yn lleol.”

Meddai Ian Standen: “Deuthum i PCYDDS i sefydlu cwrs pensaernïaeth, ac felly, roeddwn yn ymwybodol o’r gofynion am ddesg dderbynfa o’r cychwyn cyntaf. Er hynny, roedd y cyfle i geisio gwneud rhywbeth newydd a chydweithio gyda chydweithwyr eraill yn y Brifysgol, ac i weithio gyda Tyra, a’r potensial o ddefnyddio gwydr sydd wedi’i ailgylchu yn rhy hudolus.”

Dywedodd Jana Klerprlikova, Prosiect Graddedigion, Prosesau Cyfoes Gwydr, Coleg Celf Abertawe: “Dechreuais gymryd rhan pan oeddwn yn fyfyrwraig ym PCYDDS. Roeddwn yn fy nhrydedd flwyddyn a daeth Tyra i mewn gan gyflwyno ei gwaith â deunydd gwydr ailgylchedig.  Roeddwn yn hoffi’r syniad o gynaladwyedd y deunydd hwn ac o bosib, gweithio ar y prosiect byw.”

Meddai Dave Halley, Prosiect Graddedigion, Rheolaethau Adeiladu: “Penderfynais ddewis opsiwn Tyra gyda gwydr ymdoddedig sydd wedi’i ailgylchu. Mae arloesedd a syniadau 

newydd yn y diwydiant adeiladu yn fy nghyffro, ac ar ôl ymchwil pellach, roeddwn yn gallu gweld buddion i gael a defnyddio’r deunydd hwn; yn fy marn i, dylid ei ystyried a’i ystyried ymhellach fel cynnyrch adeiladu. 

Dywedodd Dr Jane Davidson, Pro Is-Ganghellor Ymgysylltu Allanol a Chynaladwyedd ym PCYDDS: “yr hyn rwy’n ei hoffi am y prosiect hwn yw bod Tyra wedi  cymryd diddordeb ynddo a rhoi ei hôl ei hun arno. Roedd y syniad a oedd y tu ôl  i systemau dylunio Tyra a’i thîm yn golygu y byddai angen peirianwyr, cadwraethwyr amgylcheddol, artistiaid ac eraill arnynt i weithio ar brosiect sydd yn wir yn cynnwys 4 ysgol a dwy gyfadran y Brifysgol.”

Meddai Pierre Wassenaar, Cyfarwyddwr a Phennaeth Technoleg ac Arloesedd Stride Treglown Architects : “Roedd y broses o weithio gyda Tyra yn gydweithrediad mewn gwir ystyr y gair. Daeth hi a’i thîm yn rhan gyfannol o’r tîm dylunio, a daethant ag ymagwedd ffres ac ysbrydoledig at y gwaith.”

Mae Cyfnod 1 datblygiad £350 miliwn y Brifysgol wedi’i orffen gan greu cartref newydd i’r Athrofa Addysg, Y Gyfadran Pensaernïaeth, Cyfrifiadura a Pheirianneg, Canolfan Arloesi Adeiladu Cymru (CWIC), yn ogystal â llyfrgell newydd.  

Gweledigaeth y Brifysgol ar gyfer SA1 Glannau Abertawe yw creu cymdogaeth sydd ganddi graidd o weithgareddau academaidd er mwyn atynnu cwmnïau a fyddai’n rhannu’r lleoliad gyda’r Brifysgol gan ddefnyddio gwybodaeth, datblygu sgiliau, cefnogi cwmnïau sydd eisoes yn bodoli a denu buddsoddiad newydd i’r ardal. 

Gwybodaeth Bellach

Rebecca Davies

Swyddog Gweithredol Cysylltiadau â’r Wasg a’r Cyfryngau

Executive Press and Media Relations Officer

Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus

Corporate Communications and PR

Tel: 01792 483695
Mobile: 07384 467071
Email: Rebecca.Davies@uwtsd.ac.uk