Myfyrwyr y Celfyddydau Perfformio o’r Drindod Dewi Sant ar daith


20.11.2018

Ar hyn o bryd mae myfyrwyr o Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant ar daith o gwmpas ysgolion de-orllewin Cymru yn rhan o’u cyrsiau gradd yn y Celfyddydau Perfformio.

Touring 1

Mae myfyrwyr y drydedd flwyddyn ar gyrsiau BA Actio a BA Dylunio a Chynhyrchu Theatr yng Nghaerfyrddin yn astudio modwl ‘Theatr Deithiol’ yn rhan o’u rhaglen radd lle mae angen iddynt ddyfeisio darnau gwreiddiol ar gyfer ystod o wahanol grwpiau oedran.

Caiff myfyrwyr ryddid artistig i ddyfeisio a chreu gwaith gwreiddiol nad yw’n para’n fwy nag awr oddi mewn i gyfres o baramedrau cynhyrchu penodol.  Maent yn gweithio gyda chyfarwyddwyr proffesiynol sy’n eu llywio gydol y broses ond daw’r syniadau a’r cysyniadau o’r myfyrwyr eu hunain.

Wrth ochr y cyfarwyddwyr gwadd eleni - Carri Munn ac Yvonne Murphy - mae myfyrwyr y drydedd flwyddyn wedi dyfeisio dau ddarn gwahanol a anelir at blant ysgolion cynradd, gan ganolbwyntio ar yr amgylchedd a’r byd o’n cwmpas.   Myfyrwyr y BA Actio sy’n perfformio’r darnau a myfyrwyr y BA Dylunio a Chynhyrchu Theatr sydd wedi dylunio’r sioeau ac a fydd yn gweithio fel rheolwyr llwyfan ar hyd y teithiau.  Mae Not Just Us yn ddarn a grëwyd i blant 3-7 oed ac fe’i cyfarwyddir gan yr awdur toreithiog, cyfarwyddwr a chomedïwr ‘stand-yp’ Carri Munn.  

“Rwy’n gyfarwyddwr proffesiynol ac rwyf wedi dod i mewn i weithio ar y modwl hwn gyda myfyrwyr y 3edd flwyddyn BA Actio yn eu modwl Theatr Deithiol ar ddarn dyfeisiedig, sy’n golygu mai ni a’i creodd - ni yw awduron y darn,” meddai Carri, sydd wedi mwynhau’r profiad o weithio gyda’r myfyrwyr yn fawr. 

“Mae dyfeisio’r darn hwn gyda’r myfyrwyr wedi bod yn wych.   Rwy’n dwlu ar ddyfeisio, a’r hyn sy’n bwysig i fyfyrwyr ar y lefel hon yn eu hyfforddiant yw bod ganddyn nhw berchnogaeth ar y darn hwn - maen nhw’n ymfalchïo ynddo ac os ydyn nhw’n ymfalchïo ynddo, bydd hynny’n eu cynnal tra byddan nhw ar daith.   Fel actor, y delfryd yw eich bod yn wir yn mwynhau'r hyn rydych chi’n ei wneud ac yn gallu rhannu’r mwynhad hwnnw o’r hyn rydych chi’n ei wneud pan fyddwch chi ar daith 10 wythnos hir a llafurus.   Taith wythnos o hyd yw hon ond byddan nhw’n gwneud nifer o sioeau'r dydd, felly os mai nhw a’i creodd, byddan nhw’n ei fwynhau, ac felly bydd ein cynulleidfa’n ei fwynhau.  Rwyf wedi cael amser wrth fy modd - mae wedi bod yn wych!”

Un o’r myfyrwyr sy’n cymryd rhan yn Not Just Us yw Jack Ronan, myfyriwr yn y drydedd flwyddyn BA Actio.

“Mae popeth wedi’i ddyfeisio felly dechreuon ni drwy waith byrfyfyr ac wedyn ei fireinio a’i droi i fod y sioe y mae nawr.  Mae wedi bod yn broses dda iawn yn nhermau gweld beth sy’n dod allan o’n pennau a sut gallwn ni droi hwnnw’n sioe i blant.

“Plant 5-7 oed yw ein cynulleidfa felly mae angen i ni fod yn ofalus am beth rydym ni’n ei wneud a beth rydym ni’n ei ddweud a sicrhau bod y neges rydym ni'n ei chyfleu’n un gadarnhaol heb bregethu iddyn nhw.   Mae wedi bod yn ffordd newydd o weithio i mi - mae gwaith byrfyfyr a dyfeisio'n llawer mwy o hwyl na darllen sgript!  Rwyf wedi’i fwynhau ma’s draw.”

Touring 2

Mae’r ail ddarn - Alice in Plasticland - wedi’i anelu at blant ychydig yn hŷn, 9-11 oed, ac mae’n rhybuddio am effeithiau plastigau yn ein cefnforoedd.  Wedi’u cyfarwyddo gan y cyfarwyddwr a chynhyrchydd profiadol, Yvonne Murphy, mae’r myfyrwyr wedi canolbwyntio yn eu darn ar yr effaith ddinistriol y mae plastig yn ei chael ar ein hamgylchedd.

“Rydym ni wedi gwneud llawer o ymchwil i’n cynulleidfa ac i themâu cynaliadwyedd a’r amgylchedd a’r ffordd orau o ymgysylltu â’r gynulleidfa.   Y nod yw codi ymwybyddiaeth am y broblem enfawr sy’n wynebu ein byd ond hefyd galluogi aelodau o’r gynulleidfa i deimlo eu bod nhw’n gallu gwneud newidiadau yn eu gweithredoedd a’u hymddygiad eu hun ac efallai cael effaith ar ymddygiad y rhai sydd o’u cwmpas,” meddai Yvonne.

“Darn dyfeisiedig yw hwn felly doedd dim byd gennym ni ar y dechrau, ac roedd yr wythnos gyntaf yn ymwneud â chymryd ymchwil y myfyrwyr a dechrau chwarae ag ef - dod o hyd i’r pethau roedden nhw wedi’u gwneud yn eu dwy flynedd flaenorol y gallem ni eu hehangu - boed hynny’n glownio neu’n waith â phypedau neu theatr gorfforol.   Hefyd roedd yn ymwneud â darganfod y pethau y mae plant 10 ac 11 oed yn ymgysylltu â nhw.  Caniatáu iddyn nhw gael hwyl ond hefyd caniatáu i negeseuon difrifol y darn ddod drwyddo.   Mae wedi bod yn llawer o hwyl gweithio gyda nhw ac maen nhw wedi bod yn gweithio’n anhygoel o galed - maen nhw’n ymrwymedig iawn.”

Mae paratoi ar gyfer y cynhyrchiad hwn wedi bod yn her i fyfyrwyr BA Actio a myfyrwyr BA Dylunio a Chynhyrchu Theatr.

“Dydyn ni byth wedi gwneud theatr deithiol o’r blaen felly mae’n gyffrous iawn gweithio gyda chyfarwyddwr theatr deithiol mor fedrus - Yvonne Murphy - ac mae’n ddiddorol iawn gweld ei ffordd hi o gyfarwyddo,” meddai Caeti Godly, myfyrwraig BA Actio yn ei thrydedd flwyddyn.   “Mae hi’n ymarferol iawn; yn bresennol iawn ac mae’n mynd ati i gael yr actorion i 'wneud’ yn hytrach nag eistedd a siarad amdano.   Fel arfer rwy’n fwy o actor ‘sgript’ ond mae gwneud hyn wedi gwneud i mi sylweddoli fy mod i’n mwynhau dyfeisio a’i fod yn rhywbeth y byddwn i’n wir hoffi edrych arno ar ôl i mi gwblhau fy ngradd.”

Roedd Beth Thomas, myfyrwraig ar ei thrydedd flwyddyn BA Dylunio a Chynhyrchu Theatr hefyd wedi cael blas ar y cyfleoedd a’r profiadau a gynigir yn rhan o’r modwl hwn.

“Fy rôl i yn hyn yw Dylunydd ac yn bennaf rwy’n dylunio'r set a'r gwisgoedd.   Mae llawer o’n set ni wedi’i hailgylchu felly does dim angen i ni brynu cymaint.   Hefyd mae’n cysylltu â’n thema o gynaliadwyedd ac rydym ni wedi ailgylchu ac uwchgylchu cymaint â phosibl,” meddai Beth.   “Mae dylunio hon wedi bod yn wahanol i sioeau blaenorol am fod yn rhaid i ni roi popeth mewn fan felly mae angen i bopeth fod yn gywasgedig.   Mae’n brofiad pleserus iawn.   Mae’n wych gweithio gyda chyfarwyddwr gwahanol am ei bod yn galw ar brofiadau gwahanol ac â ffyrdd gwahanol o weithio ac mae’n neis iawn cael safbwynt gwahanol.“

Mae rhoi cyfle i’r myfyrwyr ymgymryd â’r modwl hwn yn caniatáu iddynt brofi galwadau a heriau theatr deithiol.     

“Mae ein modwl theatr deithiol yn brofiad addysgol pwysig i’r holl fyfyrwyr BA Actio a BA Dylunio a Chynhyrchu Theatr,” meddai Stacey-Jo Atkinson, Cyfarwyddwr Rhaglen BA Dylunio a Chynhyrchu Theatr.

“Nid yn unig bod yn rhaid iddyn nhw gynhyrchu sioe gyda chyfarwyddwr proffesiynol, hefyd mae'n rhaid iddyn nhw bacio faniau a chysylltu ag ysgolion.  Mae’n rhoi profiad proffesiynol go iawn i’r myfyrwyr.”

Mae Dave Ainsworth, Cyfarwyddwr Rhaglen BA Actio yn cytuno bod y modwl yn ffordd effeithiol iawn o baratoi myfyrwyr i’r diwydiant. 

“Mae’n fwy tebygol y bydd actorion yn darganfod mai mewn Theatr Deithiol y byddan nhw’n cael eu swydd broffesiynol gyntaf," meddai Dave. “Mae’r modwl hwn yn paratoi ein hactorion i weithio'n effeithiol yn y cyfrwng hwn ac yn eu hannog i ddatblygu meddylfryd proffesiynol o fewn amgylchedd proffesiynol.”

Mae’r myfyrwyr wedi cael amser braf yn creu ac yn dyfeisio eu darnau ac maen nhw hefyd wedi croesawu’r cyfle i deithio gyda’u cynyrchiadau ac i berfformio i blant a phobl ifanc ar draws de-orllewin Cymru.

I ddarganfod mwy am y sioeau a chyrsiau’r Celfyddydau Perfformio ar gampws Caerfyrddin y Drindod Dewi Sant, ewch i https://www.uwtsd.ac.uk/cy/israddedig/celfyddydau-perfformio/  

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Siân-Elin Davies, Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus ar 01267 676908 / 07449 998476 sian-elin.davies@uwtsd.ac.uk