Y Drindod Dewi Sant yn gwahodd cyflwyniadau ar gyfer cystadleuaeth darlith gyhoeddus i’w thraddodi yng Ngŵyl y Gelli 2019


14.12.2018

Mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant a’r Gymdeithas ar gyfer Astudio Llenyddiaeth a’r Amgylchedd, y DU ac Iwerddon (ASLE-UK) yn gwahodd ymgeiswyr i gyflwyno testunau ar gyfer eu cystadleuaeth darlith gyhoeddus flynyddol: Darlith ASLE/INSPIRE 2019 ar Lenyddiaeth a Chynaliadwyedd, i’w thraddodi yng Ngŵyl y Gelli 2019.

Y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau yw 28 Chwefror 2018.

Trefnir y ddarlith mewn cydweithrediad ag ASLE-UKI, ac i ddilyn cynhelir trafodaeth gyhoeddus rhwng enillydd y gystadleuaeth a Dr Jane Davidson, Cyfarwyddwr INSPIRE a chyn-Weinidog Llywodraeth Cymru dros Gynaliadwyedd, a'r Athro Brycchan Carey, Cadeirydd ASLE-UKI.

Meddai’r Athro Carey: “Mae cynaliadwyedd yn ymwneud lawn cymaint â diwylliant ag ydyw â gwleidyddiaeth neu wyddor amgylcheddol. Mae’r storïau a adroddwn, y cerddi a gyfansoddwn, y dramâu a berfformiwn – oll yn darparu cyfleoedd ar gyfer ysbrydoliaeth, dychymyg a thrafodaeth ar yr hyn y mae’n ei olygu i fyw’n gynaliadwy. Mae’r gystadleuaeth hon yn gwahodd cyflwyniadau sy’n archwilio’r modd y mae llenyddiaeth, ar unrhyw ffurf, yn ymateb i amgylchedd y gorffennol, y presennol neu’r dyfodol neu i bryderon amgylcheddol, boed hynny trwy ymgysylltu â natur, lle a thirwedd, â gwyddorau bywyd, ecoleg neu wyddor amgylcheddol, neu yng nghyswllt trafodaethau ynghylch cynaliadwyedd, y defnydd o ynni neu newid hinsawdd.

Meddai Dr Jane Davidson: “Ers i’r gystadleuaeth gael ei lansio, mae ein henillwyr wedi mynd i’r afael â’r modd y gall ail-ddarllen Shakespeare o safbwynt cynaliadwyedd fwrw goleuni diddorol ar y modd y buom yn byw, a dylanwadu ar ein syniadau ar gyfer y dyfodol; maent wedi ystyried sut mae Ysgrifennu Natur wedi addasu i’n pryderon amgylcheddol a’n safbwyntiau ecolegol newydd yn ein heconomi globaleiddiedig ôl-wladychol, ac wedi edrych ar bwysigrwydd sicrhau bod ecosystemau rhyng-gysylltiedig yn parhau’n gytbwys. Mae’r gystadleuaeth wedi dangos yn glir y gall storïau am newid chwarae rhan hanfodol bwysig wrth ail-ddehongli ein byd er budd cenedlaethau'r dyfodol. Rwy’n edrych ymlaen yn fawr at y cyflwyniadau eleni ar y modd y mae llenyddiaeth, ar unrhyw ffurf, yn ymateb i’r byd naturiol ac yn cael ei llunio gan ein gallu ni i  adnabod y byd naturiol yng nghyswllt trafodaethau am gynaliadwyedd.

Cyfarwyddwr INSPIRE (Sefydliad Arfer Cynaliadwy, Arloesi ac Effeithiolrwydd Adnoddau) ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yw Dr Jane Davidson. Mae INSPIRE yn elfen allweddol o genhadaeth y Brifysgol i ymgorffori cynaliadwyedd yn ei harferion ei hun a rhoi’r wybodaeth, sgiliau ac agweddau i’w myfyrwyr a fydd yn eu galluogi i wneud cyfraniad yn y dyfodol i’r economi, y gymuned a’r amgylchedd.  Enillodd INSPIRE yn y Drindod Dewi Sant wobr y Guardian yn 2013 am y fenter gynaliadwyedd fwyaf effeithiol ym maes addysg uwch yn y DU, a Gwobr Aur Cymdeithas y Pridd yn 2014 am ei chefnogaeth i gynhyrchwyr lleol. Yn 2015, cododd y Drindod Dewi Sant  o safle rhif  113 yng Nghynghrair Prifysgolion People and Planet i’r 8fed safle yn y DU a’r 1af yng Nghymru.

Ynglŷn ag ASLE-UKI

Sefydlwyd y Gymdeithas ar gyfer Astudio Llenyddiaeth a’r Amgylchedd, y DU ac Iwerddon  (ASLE-UKI) yn 1998. Ei nod yw cynrychioli a chefnogi ysgolheigion ac awduron, yn ynysfor yr Iwerydd a thu hwnt, sydd â diddordeb yn yr amgylchedd a’r modd y’i mynegir yn y dychymyg diwylliannol.

Cadeirydd presennol ASLE-UKI yw Brycchan Carey, Athro mewn Saesneg ym Mhrifysgol Northumbria. Ei fonograff diweddaraf oedd From Peace to Freedom: Quaker Rhetoric and the Birth of American Antislavery, 1658–1761 (Yale University Press, 2012).

Dylai ymgeiswyr gyflwyno testun darlith gyhoeddus hanner awr o hyd, sydd yn briodol ar gyfer cynulleidfa gyhoeddus eang, a all gynnwys plant ysgol, lleygwyr chwilfrydig, 

gweithredwyr, beirniaid llenyddol neu ymarferwyr ym maes cynaliadwyedd. Dylai’r darlithoedd fod yn fywiog ac o fewn cyrraedd pawb, gan osgoi jargon academaidd neu ddamcaniaethu cymhleth, a dylid anelu at fod yn ddifyr ac ysgogi’r meddwl. Nid ystyrir papurau academaidd sydd heb eu hadolygu.  Mae’n rhad ac am ddim i gymryd rhan yn y gystadleuaeth. Caniateir i bob unigolyn gyflwyno un cais yn unig. Cyflwynwch destun eich darlith, unrhyw gyflwyniad PowerPoint cysylltiedig, a bywgraffiad byr (50 gair) ynghyd â’ch manylion cyswllt.

Dylid cyflwyno ceisiadau drwy e-bost i Gadeirydd ASLE-UKI, yr Athro Brycchan Carey: brycchan.carey@northumbria.ac.uk 

Gwybodaeth Bellach

Rebecca Davies

Swyddog Gweithredol Cysylltiadau â’r Wasg a’r Cyfryngau

Executive Press and Media Relations Officer

Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus

Corporate Communications and PR

Tel: 01792 483695
Mobile: 07384 467071
Email: Rebecca.Davies@uwtsd.ac.uk