Athrofa Cymru ar gyfer Dysgu Seiliedig ar Waith Y Drindod Dewi Sant yn arwain y ffordd mewn Hyfforddi a Mentora yng Nghymru


31.01.2019

Fis Tachwedd diwethaf, cynhaliodd Athrofa Cymru ar gyfer Dysgu Seiliedig ar Waith (ACDSW) Y Drindod Dewi Sant ei chynhadledd agoriadol a ganolbwyntiai ar Hyfforddi a mentora yn y Gweithle.

Annette Fillery-Travis

Trwy gysylltu perfformiad â llesiant, roedd y Gynhadledd yn gyfle ardderchog i glywed gan arbenigwyr rhyngwladol yn y maes gyda phrif areithiau gan academyddion ac ymarferwyr o fri, gan gynnwys yr Athro Stephen Palmer (yr Athro Ymarfer yn Athrofa Cymru ar gyfer Dysgu Seiliedig ar Waith Y Drindod Dewi Sant) a Dr Peggy Marshall (Prif Swyddog Gweithredol Imago Performance).  Cymerodd y cynadleddwyr hefyd ran mewn amrywiaeth o weithdai ar arfer hyfforddi a goruchwylio. 

“Mae gan Athrofa Cymru ar gyfer Dysgu Seiliedig ar Waith (ACDSW) gefndir cryf mewn hyfforddi hyfforddwyr a mentoriaid ar gyfer y gweithle a dyna hyfryd oedd cael croesawu prynwyr hyfforddiant, ymchwilwyr Meistri a Doethuriaeth ynghyd â’n cyn-fyfyrwyr i rannu arfer gorau ac ymchwil yn y maes,” meddai Dr Annette Fillery-Travis, Pennaeth Athrofa Cymru ar gyfer Dysgu Seiliedig ar Waith ac ymgynghorydd arbennig i Gymdeithas Fyd-eang Hyfforddwyr Busnes (WABC).

“Rydyn ni’n prysur droi’n gartref i weithwyr proffesiynol gydol eu gyrfaoedd – o ddechreuwyr i ymarferwyr datblygedig, gan ddarparu arweinyddiaeth meddwl yn eu meysydd wrth i ni alluogi pobl i ffynnu a thrwy hynny gyrru sefydliadau llewyrchus,” parhaodd Dr Fillery – Travis.

“I ni, er mwyn cyflawni’r math hwn o ddysgu seiliedig ar waith, rhaid cael hyfforddiant a mentora o’r radd flaenaf. Dyma sut rydyn ni’n cefnogi ein myfyrwyr aeddfed yn ymarferwyr profiadol ac yn eu galluogi i wneud synnwyr o’u profiad eu hunain trwy ddeialog adfyfyriol ag un arall sydd ag un agenda, eu llwyddiant nhw. Bellach rydyn ni’n gwybod bod y dystiolaeth yn awgrymu mai hyfforddi yw’r brif ffordd o ddatblygu hunan-effeithiolrwydd ymhlith oedolion ac mae sefydliadau’n gweithredu ar hyn. Yn ddiweddar, ymchwiliodd ein myfyrwyr Meistri i’r hyfforddiant a ddilynwyd yng Nghymru a chael bod 90% o’r ymatebwyr yn dweud mai hyfforddiant gan reolwyr llinell oedd un o’r prif ddulliau o gymorth Dysgu a Datblygu yn eu cwmni, a bellach mae 40% o’r ymatebwyr yn defnyddio hyfforddiant gan hyfforddwyr allanol. Mae hwn yn fuddsoddiad sylweddol.

“Rydyn ni wedi gyrru’r agenda hon mewn nifer o feysydd proffesiynol – o ddatblygu gweithwyr cymdeithasol yn ystod blwyddyn gyntaf eu hymarfer i ddatblygu clinigwyr sy’n ceisio datblygu eu harweinyddiaeth – ac o galonogi athrawon i ddod yn ymchwilwyr ymarferwyr, gan eu helpu i ddarganfod yr addysgeg orau ar gyfer EU plant yn EU cyd-destun; i weithio gydag athrawon Llais, gan ddefnyddio hyfforddiant perfformiad i weithio gyda phlant, mamau sengl, goroeswyr strôc sydd wedi cael niwed i’r ymennydd.  Yn fwy diweddar, rydyn ni hefyd wedi bod yn rhan o ddatblygu prentisiaethau yn yr heddlu.

“Rydyn ni hefyd yn gyrru’r sylfaen dystiolaeth ar gyfer beth rydyn ni’n ei wneud â sylfaen ymchwil sy'n bodoli ers tro mewn hyfforddi a mentora. Mae ein cymuned ddoethurol wedi tyfu i 28 o weithwyr proffesiynol mewn cwta tair blynedd a'r myfyrwyr yn dilyn doethuriaethau proffesiynol ac yn fwy diweddar graddau PhD mewn amrywiaeth o feysydd.  Rwy’n credu bod ACDSW yn crisialu datganiad cenhadaeth y Brifysgol o drawsnewid addysg; trawsnewid bywydau – gan ddatblygu’n benodol gynnig sy’n addas i Gymru, ei phobl a’i chyd-destun.

WIWBL 1

“Rwy’n credu’n gryf fod fy ngyrfa broffesiynol wedi ffynnu, yn rhannol, oherwydd yr hyfforddiant a’r mentora rydw i wedi eu cael gan bobl allweddol yn fy mywyd. O athrawon a gymerodd yr amser i weld fy mhotensial; athrawon a fu'n fy mentora i gydol fy ngyrfa yn y brifysgol ac i'r arweinwyr sydd wedi fy meithrin i gan ei gwneud hi’n bosibl i mi roi o'm gorau. Pan fydda i’n addysgu, bydda i bob amser yn gofyn i’m myfyrwyr newydd feddwl am yr hyfforddwyr a'r mentoriaid sydd wedi gwneud gwahaniaeth go iawn iddyn nhw a ches i byth mo’m siomi.

“Mae hyn wedi fy arwain i wneud gwaith ymchwil ac i weithio i sicrhau hyfforddiant a mentora i bob un ohonom mewn modd sy’n gweddu i ni ac sy’n gwella ein dysgu a thrwy hynny ein hunan-feistriolaeth.  Rwy’n hoff o ddyfynnu doethion Taoaidd ac mae un o’m hoff ddyfynodau yn dod o un sy’n nodi – yr unig beth y mae angen i ni ei wneud ar y ddaear yw dysgu – a hyfforddi a mentora yw’r ffordd orau o allu gwneud hyn. Oherwydd, wrth ddysgu rydyn ni’n sicrhau hunan-feistrolaeth a llesiant yn ein bywydau.  

“Yn ystod ein cynhadledd gyntaf, roedden ni am ystyried yr amrywiaeth o ffyrdd y caiff hyfforddi ei ddefnyddio, gan glywed gan ein Hathro Ymarfer ei hun, Stephen Palmer ac wedyn gan uwch ymarferwyr yn y maes, gan gynnwys Peggy Marshall, Prif Swyddog Gweithredu a chymrawd ymchwil yn Y Drindod Dewi Sant a ystyriodd ddiwylliant hyfforddi; gan ymchwilio i’r modd y gellir defnyddio hyfforddi ar draws sefydliad. Roedd hefyd yn llesol iawn gallu edrych yn benodol ar hyfforddi mewn Addysg a Datblygiad Proffesiynol gyda Peter Jackson yn ogystal â chynnal arddangosiad goruchwylio hyfforddi a gweithdy addysg gyda’r Athro Kay Livingston.

“Ces i fy nharo wrth helpu i lunio’r rhaglen gynadledda hon gan y cynnydd yn nifer y papurau a chyhoeddiadau ar Hyfforddi a Mentora.  Wrth ysgrifennu’r llyfr CIPD The Case for Coaching yn ôl yn 2005/6, adolyges i’r llenyddiaeth a oedd ar gael ar y pwnc ar y pryd. Roedd rhai cannoedd o bapurau a oedd yn cynnwys astudiaethau achos a nifer y doethuriaethau mewn ffigurau dwbl yn unig – fel arfer ynghylch arweinyddiaeth. Bellach, mae dros 1000 o gyhoeddiadau ar fy meddalwedd gyhoeddiadau, a dim ond cipolwg ar yr hyn swydd ar gael yw hyn. Mae gennym ni nifer o Ddoethuriaethau Proffesiynol mewn Hyfforddi a/neu Fentora yn ogystal â Doethuriaethau a rhaglenni meistr gydag ymchwil ardderchog. Felly, bellach gallwn holi’r cwestiwn: sut mae ymarferwyr yn defnyddio’r corff hwn o wybodaeth, yn ymwneud â hi ac yn cymryd rhan yn yr ymchwil er mwyn i’n cleient sicrhau’r budd mwyaf?

“Trwy gynadleddau tebyg i’r rhain, gallwn ni bwyso a mesur ac ymwneud ag arfer ac ymchwil, i weld beth sy’n dod ar y gorwel oddi wrth waith ymchwil yn ogystal â’r hyn sydd wedi gweithio’n dda yn ymarferol,” meddai Dr Annette Fillery-Travis i gloi.

Mae Athrofa Cymru ar gyfer Dysgu Seiliedig ar Waith Y Drindod Dewi Sant yn ymfalchïo mewn datblygu pobl i’w helpu i werthfawrogi’r profiadau a’r hyn a ddysgwyd yn y gweithle trwy amrywiaeth o wahanol lwybrau. Mae’r ddarpariaeth a gynigia ACDSW yn canolbwyntio ar y dysgwr ac yn annog cynhwysiant, ehangu mynediad a dysgu gydol oes.  Mae gan ACDSW bortffolio penodol o raglenni sy’n canolbwyntio ar gyflogaeth ac sydd wedi ennill gwobrau lu  trwy lwybrau cyfunol a ddarparwyd gan dîm uchel ei barch o staff, y mae llawer o’u plith wedi dylanwadu a llunio agendâu rhanbarthol a chenedlaethol a pholisïau yn eu hardaloedd priodol.

Mae Dr Annette Fillery-Travis yn uwch addysgwr hyfforddwr, ymchwilydd ac awdur. Ar ôl gyrfa lwyddiannus yn wyddonydd ymchwil, lle’r oedd hi’n Gymrawd y Gymdeithas Frenhinol ac awdur dros 50 o bapurau academaidd, dechreuodd Annette ail yrfa gyda Sylfaen Datblygu Proffesiynol ar ôl sicrhau Gradd Meistr mewn Datblygu Proffesiynol. Daeth yn Brif Swyddog Gweithredol a dyluniwyd rhaglenni arweinyddiaeth ar gyfer sector cyhoeddus, a rhaglenni hyfforddi rheolwyr hyfforddwyr ar draws amrywiaeth o sectorau.

Yn ystod cyfnod sabothol ym Mhrifysgol Manceinion 2008, roedd yn gyfrifol am ddiwygio’r Radd Meistr mewn Arweinyddiaeth Addysgol ac yn 2010 symudodd Annette i Brifysgol Middlesex lle’r oedd hi’n Bennaeth cyfadran ar gyfer Doethuriaeth Broffesiynol lle bu’n goruchwylio dros ugain o ddoethuriaethau hyfforddi ac yn rhedeg y Grŵp Ymchwil Gwaith a Dysgu. Mae hi hefyd wedi gweithio’n ymgynghorydd ar ystod o sefydliadau Fortune 500 gan gynnwys Nationwide US ar draws ystod o sectorau.

Hi oedd y prif ymchwilydd ar gyfer prosiect ar draws Ewrop a ariannwyd gan yr UE ar y Ddoethuriaeth Fodern a dechreuodd yn ei swydd yn Bennaeth Athrofa Cymru ar  gyfer Dysgu Seiliedig ar Waith ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant ddwy flynedd  yn ôl lle bu’n rhoi rhwydd hynt i’w hawch am hwyluso datblygiad proffesiynol unigolion.

Gwybodaeth Bellach

 

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Siân-Elin Davies, Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus ar 01267 676908 / 07449 998476 sian-elin.davies@pcydds.ac.uk