Coleg Celf Abertawe yn rhoi cipolwg ar Wneud Creadigol a’r Nodau Cynaliadwyedd yng Nghymru


04.06.2019

Mae cynhadledd a drefnwyd ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant wedi rhoi cipolwg ar sut mae Coleg Celf Abertawe yn ymgorffori saith nod Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (2015) Llywodraeth Cymru wrth addysgu, ymchwilio ac arloesi.  

A group of students from St Michaels College, Vermont, smile for the camera.

Mae’r gynhadledd yn rhan o Ysgol Haf Cynaliadwyedd i fyfyrwyr israddedig o Goleg Sant Mihangel Vermont a drefnwyd gan Ysgol Fusnes Caerfyrddin Y Drindod Dewi Sant sy’n arbenigo mewn arfer cynaliadwyedd mewn cyd-destunau gwledig.

Dr Jane Davidson, Pro Is-Ganghellor dros gynaliadwyedd ac ymgysylltu allanol a chyn-Weinidog Amgylchedd yn Llywodraeth Cymru, a gychwynnodd y berthynas â Choleg Sant Mihangel, Vermont.  

Y mis hwn, ymwelodd 15 myfyriwr a dau aelod o’r staff o Goleg Sant Mihangel â’r Drindod Dewi Sant yn rhan o’u hastudiaethau i agwedd ar Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) (2015) ar gyfer eu gwaith prosiect, yr oeddent wedi dechrau ei astudio cyn teithio i Gymru.

Yn ystod eu hamser yn Y Drindod Dewi Sant, aethant ar ymweliadau maes a chael darlithoedd a oedd yn canolbwyntio ar gynaliadwyedd, gan ymweld â Llansteffan, Big Pit, Sain Ffagan, y Senedd, Dinbych y Pysgod, Mynyddoedd y Preseli, Menter Gymdeithasol Xcel Bowl, a’r Ganolfan Technoleg Amgen ym Machynlleth ac roeddent yn rhan o seminarau academaidd a gynhaliwyd gan Ysgol Fusnes Caerfyrddin a Choleg Celf Abertawe. 

Meddai aelodau staff Sant Mihangel Jeffrey Ayres a Laura Stroup: “Hwn yw’r trydydd ymweliad mewn pedair blynedd a’n nod yw dyfnhau’r gyfnewidfa rhwng Sant Mihangel a’r Drindod Dewi Sant o gwmpas Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol am fod llawer o synergeddau rhwng Cymru a Vermont.  Mae prosiectau’r myfyrwyr ynghylch Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol a phob un wedi cymryd gwahanol agweddau arni ar gyfer eu gwaith ymchwil.  Cawsom ni amrywiaeth o gyflwyniadau ar bob un o’r agweddau hyn a gweld pob un o’r rhain ar waith wrth deithio i wahanol leoliadau yng Nghymru.

Meddai trefnydd yr ymweliad, Dr Louise Emanuel, Ysgol Fusnes Caerfyrddin: “Rydyn ni’n yn gobeithio y bydd hyn yn ddechrau perthynas lle gall ein myfyrwyr elwa hefyd o raglenni cyfnewid â Choleg Sant Mihangel a chael cyfle i ymweld â Vermont ar gyfer ymweliad maes busnes cynaliadwy –rydyn ni wrthi’n cynllunio hyn ar gyfer y flwyddyn nesaf.”

Wrth groesawu’r myfyrwyr a’u hathrawon i Goleg Celf Abertawe, meddai’r Athro Ian Walsh, Deon y Gyfadran Celf a Dylunio: “Prif rôl addysg yw creu gwybodaeth, hyder ac angerdd yn ein myfyrwyr – hon yw ein cenhadaeth fawr.  Rydyn ni wedi ymgorffori egwyddorion cynaliadwyedd a nodau llesiant yn ein cwricwlwm, ein cymuned, ein campws a’n diwylliant er mwyn i ni greu artistiaid a dylunwyr gwybodus, addysgedig ac angerddol sy’n gallu meddwl am y byd rydym yn byw ynddo ac ymateb i’r heriau hynny’n greadigol”.  

Gan ddefnyddio enghreifftiau o raddedigion Coleg Celf Abertawe sydd bellach yn gwneud eu marc mewn cwmnïau byd-eang, nododd yr Athro Walsh sut oedd graddedigion yn defnyddio egwyddorion dylunio cynaliadwy i greu atebion arloesol, gan gynnwys Keira Gwynn, a raddiodd mewn dylunio cynnyrch ac a ddyluniodd y gadair sgolop yn ei blwyddyn olaf ac sy’n gweithio erbyn hyn i’r cwmni Danaidd R82, gan arbenigo mewn cynhyrchion cynorthwyol ar gyfer plant ac oedolion anabl ac Elliot Hawkins, a raddiodd mewn dylunio moduron ac a ddyluniodd Pad di-yrrwr cyntaf y DU i’r Grŵp RDM lle mae’n Brif Ddylunydd cerbydau annibynnol.

 

Yn ystod y gynhadledd, cyflwynodd staff yng Ngholeg Celf Abertawe ar bob un o’r saith Nod Llesiant a disgrifio sut y maent wedi eu hymgorffori yn eu gwaith addysgu a’u hymchwil.

  1. Cymru lewyrchus oedd maes cyflwyniad Shelley Doolan, Rheolwr Canolfan Arloesi Technolegau Cynorthwyol, a soniodd am y prosiect Canolfannau Entrepreneuriaeth y Celfyddydau a Dyniaethau (AHEH) sy’n anelu at wella gobeithion hirdymor myfyrwyr y Celfyddydau a’r Dyniaethau trwy roi’r dulliau a’r adnoddau i ddefnyddio eu doniau i gynnal dyfodol trwy wneud yr hyn sydd wrth fodd eu calon.
  2. Cymru gydnerth oedd y pwnc dan sylw gan Chris Holtom, Canolfan Ymchwil ac Arloesi'r Diwydiannau Creadigol, a ganolbwyntiodd ar y Prosiect Catalydd a ariannwyd gan yr UE rhwng Iwerddon a Chymru gan helpu cwmnïau yn y gwyddorau bywyd ar sectorau bwyd a diolch i ddod yn fwy cynaliadwy trwy fynd i'r afael, er enghraifft, â gwastraff bwyd neu gynaliadwyedd wrth becynnu.   
  3. Cymru iachach oedd thema’r Athro Cysylltiol Dr Ross Head a soniodd am lesiant plant a theuluoedd trwy waith chwyldroadol Canolfan Arloesi Cerebra  wrth gynorthwyo plant sydd â chyflyrau niwrolegol i ymwneud â gweithredoedd pob dydd.
  4. Cymru fwy cyfartal a gafodd sylw yng nghyflwyniad Caroline Thraves: Pennaeth Ysgol y Celfyddydau Cain a Chyfryngol a Chadeirydd Rhwydwaith Menywod Y Drindod Dewi Sant a amlinellodd y gwaith i ddod â menywod, a’r rhai sy’n nodi eu bod yn fenywod, gyda’i gilydd, i drafod eu profiadau cyffredin o weithio yn y Brifysgol.
  5. Cymru o gymunedau cydlynus oedd pwnc Dr Amanda Roberts, a rhoddodd gyflwyniad i amrywiaeth o fentrau addysgol yng Ngholeg Celf Abertawe megis Celfyddydau ar Waith, Arts After Dark, Diwrnodau Blasu, Y Swigen Greadigol, ac Ysgol Gelf Dydd Sadwrn, sy’n anelu at annog grwpiau yn y gymuned ac ysgolion lleol sydd wedi eu tangynrychioli i gymryd rhan yn y Celfyddydau ac Addysg Uwch.
  6. Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu oedd y thema dan sylw gan Gwenllian Beynon sydd wedi bod yn gweithio i ymgorffori’r Gymraeg yng Ngholeg Celf Abertawe trwy annog y myfyrwyr a’r staff i ddefnyddio’r iaith yn eu gwaith pob dydd ac i osod iaith a threftadaeth Cymru mewn cyd-destun byd-eang ehangach, gan gyfeirnodi perthynas hir y Brifysgol â Chanolfan Madog, ym Mhrifysgol Rio Grande yn Ohio.
  7. Cymru sy’n gyfrifol ar lefel fyd-eang oedd thema Dr Pete Spring, a gyflwynodd gysyniad ‘lleol-byd-eang’ ynghylch addysgu a chynorthwyo myfyrwyr i ddeall pwysigrwydd ffurf go iawn ar ymyrraeth ecolegol neu syniadau cydlynol, gan dynnu sylw at brosiect cyfredol y mae myfyrwyr ail flwyddyn yn gweithio arno gydag Undeb Rygbi Cymru, Anabledd Cymru a Cerebra i ymchwilio i’r potensial i’w cysyniadau droi’n realiti a chael effaith gadarnhaol ar blant o gwmpas y byd.

 Yn ogystal, soniodd Rhian Jones am y newidiadau ym maes y Celfyddydau ac Addysg gan roi enghreifftiau Rhwydwaith Celfyddydau ac Addysg NAWR, sef un o gonglfeini ‘Dysgu Creadigol trwy’r Celfyddydau’ – cynllun gweithredu pum mlynedd ar gyfer y celfyddydau ac addysg a grëwyd ac a weithredir gan Lywodraeth Cymru a Chyngor Celfyddydau Cymru.

Meddai Gwenllian Beynon, Uwch Ddarlithydd Celf a Dylunio a Chydlynydd Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol: “Rydyn ni’n falch dros ben o groesawu ysgol haf cynaliadwyedd Vermont i Goleg Celf Abertawe. Rydyn ni’n yn cynnal yn arbennig gynhadledd fach ar Wneud Creadigol a’r Nodau Cynaliadwy yng Nghymru ar sail Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol 2015 sydd â ffocws ar brosiectau o dan arweiniad Coleg Celf Abertawe ac sy’n arddangos y gwaith anhygoel a wneir yn ein prosiectau cyfredol a’r pwysigrwydd a roddwn i faterion cynaliadwyedd sy’n gysylltiedig â nodau llesiant. Mae’n braf bod gan staff a myfyrwyr Coleg Sant Mihangel yn Vermont ddiddordeb i archwilio datblygiadau ymarferol yn ogystal â rhai ymarferol ym maes cynaliadwyedd yma yn Y Drindod Dewi Sant a’r gymuned ehangach. Mae’n wych gwybod bod diddordeb rhyngwladol yn yr hyn y mae Cymru yn ei wneud i amddiffyn ein planed, y rôl sydd gan y Brifysgol a Choleg Celf Abertawe yn hyn o beth’.