Ydds Hafan  -  Ystafell Newyddion  -  Archif Newyddion  -  Datganiadau i'r Wasg 2019

Darlithydd a myfyriwr yn y Drindod Dewi Sant yn helpu ffoaduriaid i gofnodi eu diwylliannau a’u traddodiadau


19.07.2019

Mae darlithydd a myfyriwr ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn helpu ffoaduriaid o Syria a Phalesteina sydd mewn gwersylloedd yn Libanus i gofnodi eu diwylliannau a’u traddodiadau mewn ffotograffau a fideos.

 

Nod Prosiect Treftadaeth Libanus, sy’n cael ei redeg gan Opera Dinas Abertawe ac a gyllidir gan grant Diogelu Treftadaeth Ddiwylliannol gwerth £90,000 gan y British Council, yw helpu ffoaduriaid i gynnal eu cysylltiadau â’u mamwlad.  Yn rhan o’r prosiect, mae Tim Stokes Cymrawd Arloesi ATiC yn y Drindod Dewi Sant wedi bod yn gweithio gyda chyrff anllywodraethol o fewn y gwersylloedd i ddarparu hyfforddiant ac arweiniad ar wneud ffilmiau, ffotograffiaeth ac ymgysylltu â’r gymuned.

Mae dwy elusen hefyd yn gysylltiedig â’r gwaith – SHIELD, sy’n gweithio gyda ffoaduriaid yn ne Libanus, a Dreams of a Refugee, corff anllywodraethol sy’n gweithio gyda ffoaduriaid yng ngwersyll Shatila.

“Mae wedi bod yn brofiad arbennig gweithio gyda’r grwpiau, nid yn unig creu deialog ar gyfer y gwaith ar y prosiect hwn ond hefyd gweld y prosiectau gwych eraill mae’r elusennau (Dreams of a Refugee a SHIELD) yn eu gweithredu – megis ysgolion a meithrin gallu’r bobl,” meddai Tim.

“Hyd yn oed pan fyddaf gartref yng Nghymru, rwy’n derbyn diweddariadau mynych o’r cofnodion fideo maen nhw wedi bod yn eu casglu a gallaf weld a deall, trwy eu newyddiaduraeth, y storïau a’r traddodiadau o’r gorffennol sy’n cael eu cofio, eu profi o’r newydd a’u cynnal hyd heddiw. Mae’n hynod ddiddorol ac yn fraint i deimlo’n rhan o’r broses hon o rannu.”

Mae myfyriwr ffotograffiaeth ddogfennol o’r Drindod Dewi Sant, Hamza Sbeitan, hefyd wedi ymuno â’r prosiect ac mae’n cyfieithu’r holl gofnodion fideo a sain o’r Arabeg i’r Saesneg. Caiff y cofnodion hyn eu harchifo mewn cronfa ddata ar-lein, a gafodd ei chreu a’i strwythuro gan Brifysgol Americanaidd Beirut, a fydd yn cysylltu treftadaeth y rhai sy’n byw yn y gwersylloedd â chynulleidfa ehangach ledled y byd.

“Yr elfen fwyaf diddorol o weld y cofnodion treftadaeth a diwylliant hyn yw eu bod yn cael eu cysylltu â’r presennol, gan roi cipolwg o’r bobl a’r cymunedau ac awgrym o’r bywyd beunyddiol yn y gwersylloedd,” meddai Tim.

Mae atgofion am gerddoriaeth, dawnsio, gwyliau, ryseitiau, canu a chrefftau, gan gynnwys brodwaith, gwisgoedd a hebogyddiaeth, yn cael eu cofnodi yn rhan o’r prosiect.

“Daw’r prosiect hwn ar adeg bwysig iawn, yn enwedig yn y blynyddoedd diwethaf o geisio lloches, gyda’r prosiect yn ceisio cofnodi’r dreftadaeth sydd efallai wedi dod i ben neu sydd ddim yn bwysig i genedlaethau ifanc,” meddai Tarek Othman, Ymddiriedolwr, Dreams of a Refugee.

Ychwanega Tim fod y prosiect wedi cyfoethogi pawb sydd wedi bod yn rhan ohono.

“I mi’n bersonol, mae’n fwy o ddathliad o’r bobl a’u cymunedau o fewn y gwersylloedd, eu hymdeimlad o hunaniaeth a hefyd o berthyn,” meddai. “Mae’r storïau, y cyfweliadau a’r arteffactau hyn yn gweithredu fel archif gyfredol a gaiff ei chadw gan y prosiect hwn ar gyfer y dyfodol. Ond trwy wneud y cofnodion hyn maent hefyd yn dathlu’r presennol.”

Gwybodaeth Bellach

Rebecca Davies

Swyddog Gweithredol Cysylltiadau â’r Wasg a’r Cyfryngau

Executive Press and Media Relations Officer

Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus

Corporate Communications and PR

Tel: 01792 483695
Mobile: 07384 467071
Email: Rebecca.Davies@uwtsd.ac.uk