Ydds Hafan  -  Ystafell Newyddion  -  Newyddion y Brifysgol  -  Datganiadau i'r Wasg 2019

Dementia ei mamgu yn ysbrydoli prosiect dylunio graffeg


21.05.2019

Mae ymchwil Cymdeithas Alzheimer's yn dangos bod llawer o bobl yn poeni am ‘ddweud y peth anghywir 'i bobl sy'n byw gyda dementia. Ac er gwaethaf y ffaith bod bron pob un ohonom yn adnabod rhywun yr effeithir arnynt, mae dwy ran o dair o bobl sy'n byw gyda dementia yn dweud eu bod yn teimlo'n unig.

Dyna pam mae'r Wythnos Gweithredu Dementia hon (Mai 20-26) yn annog pawb i weithredu trwy ddechrau sgwrs gyda rhywun sy'n byw gyda dementia y maen nhw'n ei adnabod. Mae Shaunna Bowen, myfyriwr Dylunio Graffeg yn y flwyddyn olaf yng Ngholeg Celf Abertawe, yn un o'r rhain sy'n cymryd rhan yn y sgwrs. Yma, mae'n dweud wrthym pam ......

Mae dementia yn effeithio ar fwy na 850,000 o bobl yn y DU a bydd hynny’n cynyddu i filiwn erbyn 2025. Un o’r rheini sy’n dioddef yw fy Mam-gu.  Yn f’ail flwyddyn yn astudio Dylunio Graffig yn y Drindod Dewi Sant, penderfynais i ddylunio llyfr wedi’i seilio ar hyn ac sy’n rhoi cipolwg go iawn ar sut beth yw dementia o safbwynt fy Mam-gu.  Fel dylunydd roedd hyn yn wir wedi f’ysbrydoli a fy herio ynghylch sut gallwn i greu rhywbeth a fyddai’n rhoi cipolwg go iawn i’r darllenydd. Defnyddiais i deipograffeg a delweddau wedi’u dryllio i gynrychioli effeithiau dirywiol y salwch wrth iddo waethygu, sy’n cael ei adlewyrchu yn y llyfr.

Wedyn teimlais i fy mod i ond wedi crafu’r wyneb gyda’r pwnc hwn a dechreuais i deimlo’n llawer mwy brwdfrydig ynghylch gwneud rhywbeth ar ran Dementia a fy Mam-gu.  Y broblem y dechreuais i ddod ar ei thraws oedd bod llawer o bobl yn gwybod bod dementia yn effeithio ar golli’r cof ond nid oes llawer o bobl yn gwybod bod y golwg a chanfyddiad yn cael cymaint o niwed o’i herwydd.  Mae pobl wedi bod yn barod iawn i feirniadu fy Mam-gu oherwydd hyn am fod Dementia yn salwch na allwn ni ei weld ac felly mae pobl yn meddwl bod fy Mam-gu yn iach, ond mewn gwirionedd ni allai hyn fod ymhellach o’r gwir.  

Roedd hyn wedi f’arwain i ehangu’r prosiect hwn yn brosiect personol yn y drydedd flwyddyn.  Y cysyniad sylfaenol oedd rhoi profiad gweledol i’r cyhoedd o sut beth y gallai dementia fod.  Dyluniais y gwaith brandio ar gyfer arddangosfa ddychmygol a fyddai’n cael ei seilio ar ddarlunio dementia.  Gan ddefnyddio lluniadau fy Mam-gu o glociau , fe’u torrais nhw allan o acrylig gyda laser a’u troi’n ddarnau o waith celf sy’n brydferth, ond yn rhoi sioc, a byddai’r rhain yn ymddangos o’i fewn.  Hefyd defnyddiais i lensys deuamgrwm i ystumio dyfyniadau teipograffeg sy’n symbol o’r effaith y mae dementia yn ei chael ar olwg fy Mam-gu.  Penderfynais i wneud y penderfyniad dewr i beidio â brandio’r cysyniad hwn, roeddwn i eisiau cadw popeth yn gynnil ond ei fod ar yr un pryd yn creu sioc.  Syniad gwyllt gen i oedd gosod y clociau yr oedd fy Mam-gu wedi tynnu lluniau ohonynt yn lle’r holl glociau yn Llundain i’w defnyddio’n ymgyrch hysbysebu ar gyfer yr arddangosfa.

 

Ar ôl dod â’r prosiect hwn i’w derfyn, rwy’n teimlo ei fod yn wir wedi dangos safbwynt gwahanol ar ddementia i bobl o’m cwmpas i.  Fodd bynnag, yn bersonol rwy’n teimlo fy mod i wedi dysgu cymaint yn fwy am y salwch hwn ac yn dod i ddeall fy Mam-gu lawer yn well bellach.  Mae’r prosiect hwn wedi bod yn anodd iawn i mi ar adegau am ei fod mor bersonol ond rwy’n falch iawn o’r hyn rwy wedi’i chyflawni.  Hwn sydd wedi bod yn gyrru ac yn symbylu fy nhrydedd flwyddyn fel dylunydd yn y brifysgol, mae wedi dod â chymaint o frwdfrydedd i mi ac yn bersonol rwy’n teimlo fel pe tawn i wedi gweld ochr wahanol ar ddylunio.  Rwy’n teimlo fel pe bai dylunio er budd achos da, boed hynny am ddementia neu rywbeth gwahanol yn y dyfodol, wedi cymryd lle enfawr yn fy nghalon.  

Rwy’n gobeithio y bydd pobl yn mynd â rhywbeth gyda nhw o fy mhrosiect ar Ddementia, hyd yn oed os yw hynny ond bod â mwy o amynedd gyda rhywun yn gyhoeddus y maen nhw’n meddwl y gall fod yn dioddef â’r salwch ofnadwy hwn.  

Mae’r flwyddyn olaf hon yng Ngholeg Celf Abertawe wedi bod yn dri mis anoddaf fy mywyd, ond hefyd y cyfnod gorau.  Allwn i ddim bod wedi’i orffen heb fy narlithwyr a theulu cefnogol sydd wedi fy ngwthio i’r eithaf er mwyn sicrhau fy mod i’n gwneud fy ngorau glas.  Rwy’n wir yn meddwl y bydd o les i mi o ran beth fydd yn digwydd nesaf.  Mewn ychydig o wythnosau byddaf yn cychwyn f’interniaeth 3 mis gyda Waters Creative ac mae’n rhoi cymaint o gyffro i mi i weithio o fewn y diwydiant dylunio go iawn a phwy a ŵyr i ble yr aiff â mi?

Gwybodaeth Bellach

Rebecca Davies

Swyddog Gweithredol Cysylltiadau â’r Wasg a’r Cyfryngau

Executive Press and Media Relations Officer

Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus

Corporate Communications and PR

Tel: 01792 483695
Mobile: 07384 467071
Email: Rebecca.Davies@uwtsd.ac.uk