Dyfarnu Cymrodoriaeth Anrhydeddus i Gyn Lyfrgellydd Cenedlaethol a Phrif Weithredwraig Llyfrgell Genedlaethol Cymru


12.07.2019

Heddiw (dydd Gwener 12 Gorffennaf) cyflwynwyd Cymrodoriaeth Anrhydeddus gan Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant i gyn Brif Weithredwraig Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Linda Tomos.

Linda Tomos

Daeth Linda yn Brif Weithredwraig a Llyfrgellydd Cenedlaethol yn 2015 ac arweiniodd y sefydliad trwy’r cyfnod hwn gyda gweledigaeth, eglurder ac unplygrwydd.  Llywiwyd gyrfa Linda gan ei gallu i gyfarwyddo ac arwain timau arbenigol. Mae wedi sefydlu adrannau a gwasanaethau newydd; casgliad Astudiaethau Cymreig yng Ngholeg Llyfrgellyddiaeth Cymru, y system electronig gyntaf ar draws Cymru i roi gwybodaeth am yrfaoedd, a bu’n gyfrifol am weithredu’r rhaglen Rhwydwaith y Bobl yn 2000.

Fel y Llyfrgellydd Cenedlaethol benywaidd cyntaf, fe’i henwebwyd yn ddiweddar gan y Rhwydwaith Cydraddoldeb Menywod yn un o’r 100 o fenywod Cymreig sydd wedi cael effaith fawr ar fywyd Cymru, ac un sydd wedi ysbrydoli ffurf bresennol y wlad.

Wrth dderbyn y gymrodoriaeth heddiw, meddai Linda Tomos:

“Mae’n fraint fawr i mi dderbyn y gymrodoriaeth hon.  Rwy'n ddiolchgar iawn am yr anrhydedd hon ac rwy' wir yn ei hystyried yn anrhydedd fawr. Mae'r Brifysgol yn wirioneddol bwysig i mi o safbwynt fy ngyrfa oherwydd yma cefais y sylfaen i ddatblygu’r yrfa honno.

Rwyf hefyd yn ddiolchgar iawn i fy nghydweithwyr ar hyd y blynyddoedd. Mae bron i 50 mlynedd ers i mi eistedd lle rydych chi'n eistedd nawr ac mae cymaint wedi newid yn y proffesiwn yn ystod y cyfnod hwnnw. Mae geiriau ysbrydoledig yr Is-Ganghellor am werthoedd yn bwysig iawn i mi - goddefgarwch, gonestrwydd a gwrando ar bobl eraill.

Rwy’n mawr obeithio y bydd y gwerthoedd hynny yn eich gwasanaethu chi yn dda yn eich gyrfa a gobeithiaf fy mod wedi aros yn ffyddlon iddynt yn ystod fy ngyrfa i - gwerthoedd a ddysgais yn y Brifysgol.”

Fe’i cyflwynwyd i’r gynulleidfa gan Gwilym Dyfri Jones, Pro Is-Ganghellor Cysylltiol y Drindod Dewi Sant.  Meddai yntau:

“Trwy arweiniad a gweledigaeth Linda Tomos, mae’r Llyfrgell Genedlaethol wedi sicrhau ei lle fel un o gonglfeini pwysicaf y Gymru ddatblygol, ôl-ddatganoli. Trwy gyflwyno eu hanes a’u treftadaeth gyfoethog i’w phobl a thrwy sicrhau mynediad digidol a ffisegol iddynt i’r cyfryw drysorau, mae’r Llyfrgell Genedlaethol yn chwarae rôl greiddiol wrth greu cenedl, wybodus, cenedl ag iddi urddas, hunan-barch a hyder tawel.

Mae angen sefydliadau cenedlaethol cryf ar Gymru heddiw a Chymru yfory. Trwy gydol ei gyrfa, o fewn y sector addysg uwch, y gwasanaeth sifil ac fel Llyfrgellydd Cenedlaethol, mae Linda Tomos wedi cefnogi'n ddygn a diwyd y broses o adeiladu cenedl.

Gwasanaethu Cymru fu wrth wraidd cenhadaeth bersonol Linda erioed. Gwasanaethu Cymru trwy air a gweithred. Mae’n burion felly, fod Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant - sefydliad y mae gwasanaethu Cymru yn gwbl ganolog i’w bodolaeth hithau hefyd - yn cael cyfle i’w hanrhydeddu heddiw a, thrwy hynny, gydnabod yn ddiolchgar ei chyfraniad nodedig iawn i’w galwedigaeth a’i chenedl.”

Fel Cyfarwyddwr cyntaf CyMAL (MALD bellach) cyfrannodd yn aruthrol at ddatblygu llyfrgelloedd prifysgol yng Nghymru, gan gynnwys y Drindod Dewi Sant, trwy ddiogelu llais y sector ar y lefel uchaf. Parhaodd â’r ymagwedd gydweithredol hon yn ei rôl fel Llyfrgellydd Cenedlaethol trwy barhau i gefnogi Fforwm Llyfrgelloedd Addysg Uwch Cymru (WHELF).  

Mae hefyd yn aelod o Gyngor Ymgynghorol y Llyfrgell Brydeinig a Chadeirydd Bwrdd Ymgynghorol yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol yng Nghymru.

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch ag Arwel Lloyd trwy anfon neges e-bost at Arwel.lloyd@uwtsd.ac.uk / 01267 676663