Darlithydd Maetheg o Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn trafod sut i fwyta'n dda yn ystod yr argyfwng Coronafeirws


06.04.2020

Gyda'r wlad gyfan yn cael ei heffeithio gan y pandemig Covid-19, mae sicrau diet iach yn hanfodol bwysig. Mae angen i bobl barhau i fwyta'n dda ond mae llawer yn poeni am sut y byddan nhw’n cadw’n iach ac yn pryderu na fyddan nhw'n gallu prynu'r bwyd maen nhw'n fel arfer yn ei fwyta.

Yma, mae Chris Cashin, darlithydd Maetheg ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant  yn amlinellu'r hyn y gallwn ni wneud i barhau i fwyta'n dda yn ystod yr amseroedd anodd a digynsail hyn:

Chris Cashin

Chris Cashin, Darlithydd Maetheg yn Y Drindod Dewi Sant.

Dechreuwch trwy bori drwy eich cypyrddau a'ch rhewgell - mae'n bosib bod yna lawer iawn o fwyd yno y gallech chi ddefnyddio i wneud prydau mwy – tuniau tiwna, pecynnau ar eu hanner o reis a phasta, ffa a chorbys.

Efallai y bydd gennych chi ychydig o brydau wedi'u cadw yn eich rhewgell.  Beth yw’r ots os yw pawb yn bwyta gwahanol brydau os ydych chi’n llwyddo i ddefnyddio'r hyn rydych chi eisoes wedi'i rewi?

Mae sicrhau eich bod chi’n bwyta’ch ‘5 y dydd’ dal yn bwysig ond cofiwch fod hynny’n cynnwys llysiau ffres, rhai wedi'u rhewi a rhai tun. Ceisiwch beidio â gwastraffu unrhyw un o'ch llysiau.  Rhowch unrhyw lysiau dros ben mewn caserol, tsili, bolognaise neu ewch ati i wneud cawl.  Gallai wneud hyn hyd yn oed gael effaith gadarnhaol ar eich gwastraff bwyd.

Fe allech chi hefyd gynllunio bwydlen ar gyfer yr wythnos - gallai fod yn ymarfer da i blant ar er mwyn sicrhau diet iach.

Edrychwch hefyd ar faint o gig neu bysgod, neu wyau neu gaws y dylech chi fod yn eu bwyta - edrychwch ar y daflen ffeithiau Dogni Bwyd gan Gymdeithas Ddeieteg Prydain:

https://www.bda.uk.com/resource/food-facts-portion-sizes.html

Cadwch lygad ar eich oergell a'ch cwpwrdd bwyd fel eich bod chi'n ceisio peidio â gwastraffu bwyd ond hefyd, os ydych chi’n gwneud pryd o fwyd un-pot fel tsili, cofiwch rewi’r hyn nad ydych chi’n defnyddio.

Nid oes unrhyw atchwanegiadau a all roi hwb i'ch system imiwnedd - mae rhai pobl wir yn manteisio ar ein hofnau ynghylch y firws.

Mae Canllawiau'r Llywodraeth - canllaw Bwyta’n Iach - yn amlinellu'r grwpiau bwyd y mae angen i ni eu cynnwys yn ein diet. Ceisiwch beidio â bwyta llawer o ddanteithion chwaith! Gallwch chi gael y canllawiau trwy ymweld â:

https://www.nhs.uk/live-well/eat-well/the-eatwell-guide/

Mae ap Iechyd Cyhoeddus Lloegr, sef ‘One You Easy Meals’ yn ap defnyddiol iawn arall.

Mae angen i chi fod yn ofalus o ran yr alcohol rydych chi’n yfed hefyd - mae'r canllawiau'n nodi dim mwy na 14 uned yr wythnos. Meddyliwch am y calorïau ychwanegol mewn alcohol hefyd!

Mae myfyrwyr ail flwyddyn cwrs BSc Maetheg, Iechyd a Ffordd o Fyw rwy’n dysgu ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant hefyd yn meddwl bod nawr yn amser da i ddechrau coginio o'r dechrau. Mae yna ddigon o wefannau fel ‘BBC Good Food’ sydd yn cynnwys llawer o ryseitiau. Beth am gael y plant i helpu hefyd? Gallai hyn fod yn rhan o wers bioleg. Cymerwch gip ar wefan Sefydliad Maeth Prydain - mae ganddyn nhw adnoddau rhagorol i rieni a phlant eu defnyddio.

Mae Chris Cashin yn Ddietegydd Cofrestredig sydd â chefndir yn y GIG. Mae hi wedi bod yn Faethegydd Chwaraeon ar ei liwt ei hun am 15 mlynedd ac wedi gweithio gyda rhai o athletwyr gorau'r wlad, gyda llawer ohonyn nhw wedi cystadlu ar lefel Olympaidd neu'r Byd. Mae Chris hefyd yn Faethydd Cofrestredig (Sefydliad Maetheg) ac yn arwain ar Faeth a Maeth Chwaraeon ar draws y portffolio o raddau yn y Sefydliad Rheolaeth ac Iechyd yn Y Drindod Dewi Sant.

Am fwy o wybodaeth am y cyrsiau Maeth a gynigir yn Y Drindod Dewi Sant, ewch i www.ydds.ac.uk.

Os ydych chi wedi cael eich hysbrydoli gan gyngor Chris, gallwch hefyd fynd ati i rannu ryseitiau ac awgrymiadau defnyddiol gyda hi ar Twitter @TSD_Nutrition.

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Siân-Elin Davies, Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus ar 01267 676908 / 07449 998476 sian-elin.davies@pcydds.ac.uk