Dewch i gwrdd â busnesau gwyrdd Cymru sy’n anelu at sero allyriadau erbyn 2050


10.02.2021

Am y tro cyntaf, mae gan Gymru 'lwybr credadwy, dichonadwy a fforddiadwy i gyrraedd allyriadau sero net erbyn 2050', fel y cydnabuwyd yn ddiweddar gan y Pwyllgor Newid Hinsawdd yn ei adroddiad cynnydd. Ac eto, dim ond gyda gwaith caled ac ymrwymiad nifer o grwpiau y caiff y nod hwn ei wireddu – yng ngeiriau Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig Lesley Griffiths, "mae'n rhaid i ni ysgogi ymdrech ar y cyd sy'n cynnwys cymunedau a busnesau yn ogystal â'r llywodraeth ar bob lefel."

Lisa Lucas, Senior Research Officer, MADE Cymru

Yn MADE Cymru (cyfres o brosiectau a ariennir gan yr UE a gefnogir gan y Cronfeydd Strwythurol a Buddsoddi Ewropeaidd drwy Lywodraeth Cymru ac a ddarperir gan Brifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant), rydym ni’n falch o gefnogi llawer o'r busnesau sy'n cyfrannu at darged allyriadau sero net Cymru. O arferion gweithio ecogyfeillgar i brosiectau ynni morol arloesol, mae'r rhwydwaith o fusnesau rydym ni’n gweithio gyda nhw yn ein hatgoffa bod dyfodol gwyrddach yn bosibl.

Creu cyffro mewn technoleg adnewyddadwy

Sir Benfro sydd â'r crynodiad uchaf o adnoddau tonnau yng Nghymru, sy’n rhoi cyfle sylweddol i ddatblygu'r diwydiant. Mae Llywodraeth Cymru eisoes wedi nodi ei chefnogaeth i ddatblygu prosiectau ynni adnewyddadwy. Mae gan Gymru botensial marchnad allforio llif tonnau a llanw o £76 biliwn (Ynni Morol Cymru – Adroddiad Cyflwr y Sector 2020). Mae'r Arglwydd Peter Hain, cyn-weinidog ynni, wedi dweud y gallai Cymru fod yn arweinydd byd-eang ym maes ynni morol ac y dylai wneud y diwydiant yn flaenoriaeth.  

Un cwmni sy'n gweithio'n galed i sicrhau hyn yw Bombora, y mae ei gynnyrch arloesol mWave™ yn cynhyrchu ynni ecogyfeillgar, cyson a chost-gystadleuol ar gyfer cynhyrchu pŵer masnachol mewn lleoliadau arfordirol ledled y byd. Ar hyn o bryd mae Bombora yn canolbwyntio ar brosiect dwy flynedd a hanner, €20 miliwn i ddylunio, creu a phrofi prototeip cyntaf 1.5 MW mWave™ yng Nghymru. Ariennir y prosiect yn rhannol gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop drwy Lywodraeth Cymru.

Mae Swyddogion Ymchwil MADE Cymru yn cydweithio â Bombora i ddatblygu a phrofi elfen allweddol ar gyfer y ddyfais, gan resymoli'r dull gweithgynhyrchu a lleihau costau gweithgynhyrchu'r gydran. Mae'r tîm hefyd wedi ymrwymo i sicrhau y gellid cynhyrchu'r elfen well yma yng Nghymru.

Bydd gwybodaeth gyfunol y tîm yn Bombora ynghylch y diwydiant a thechnoleg, ynghyd â'r gallu ymchwil a'r dechnoleg uwch sydd ar gael i'r rhai sy'n gweithio gyda'r tîm Peirianneg Dylunio Uwch (ADE) yn MADE Cymru, yn cyflawni gwell elfen erbyn gwanwyn 2021.

"Gallai ein prosiect mewn partneriaeth gydag ADE fod â goblygiadau pellgyrhaeddol o ran cost ynni a chyflymu amseroedd cyflawni ar gyfer ein cynnyrch trawsnewidydd ynni mWave ar raddfa gwasanaeth," meddai Chris Williams, Rheolwr Masnachol Bombora.

"Mae hon yn enghraifft wych o sut mae sectorau'n cydweithio i gyflawni sero net. Drwy ddod â datblygwyr technoleg arloesol ynghyd gyda’r byd academaidd, mae ein hymchwil nid yn unig yn cefnogi trosglwyddo Cymru i ddyfodol carbon isel; mae hefyd yn cryfhau safle'r wlad fel un flaengar yn fyd-eang wrth gynhyrchu ynni tonnau."

Bombora, whose innovative mWave™ product produces environmentally friendly, consistent and cost-competitive energy for commercial power generation in coastal locations throughout the world.

Busnesau gwyrdd sy’n cael eu creu er diben cymdeithasol

A hithau’n un o fyfyrwyr rhaglen Meistr Arloesedd Rhyngwladol MADE Cymru, mae Jo Asburner yn entrepreneur sy'n chwifio'r faner dros arferion gweithgynhyrchu gwyrdd yng Nghymru yn llythrennol.

Fel rheolwr gyfarwyddwr Red Dragon Flagmakers, cenhadaeth Jo yw helpu pobl o bob cefndir i ddod yn weithwyr medrus – mae ei thîm wedi uwchsgilio a hyfforddi dros 300 o bobl ers 2015 – a’r cyfan yn cael ei ariannu'n fewnol gan ddefnyddio elw o refeniw gwerthiant heb gyllid grant.

Mae Jo yn credu y gall gweithio gyda chynaliadwyedd ac arloesedd gael effaith gadarnhaol ar fusnesau yn ogystal â'r blaned. "Rydym ni wastad wedi ceisio gwastraffu cyn lleied â phosibl, drwy weithio i fodel 'mewn pryd' wrth archebu cyflenwadau gan gyflenwyr y DU a hefyd drwy gadw’r sbarion mewn blychau tryloyw wedi'u trefnu yn ôl lliw nes eu bod yn rhy fach i'w defnyddio ac yna creu clustogau i'w llenwi â'r gwastraff," meddai Jo.

"Rydym ni hefyd yn gwneud llawer mwy o gynhyrchion gan ddefnyddio tecstilau bioddiraddadwy fel lliain a chotwm nag yr oeddem ni 10 mlynedd yn ôl, ac mae hyn gymaint mewn ymateb i ofynion cwsmeriaid ag ydyw i'r sbectrwm lliw cynyddol gyfyngedig sydd ar gael yn nefnyddiau safonedig MOD (y Weinyddiaeth Amddiffyn) a ddefnyddir wrth wneud baneri safonol traddodiadol wedi'u pwytho.  Rydym ni wedi bod yn symud yn fwriadol tuag at elfen eco'r tecstilau rydym ni’n eu defnyddio a'r dulliau rydym ni’n eu gweithredu fel ein safon arferol - ochr yn ochr â'n negeseuon o werth cymdeithasol a chymunedol - ers cryn amser, yn wreiddiol penderfynom ni ddianc rhag y defnydd confensiynol o bolyesterau safonol y diwydiant gan ei fod yn difetha’r union greadigrwydd sy'n ein gwneud yn wneuthurwr llwyddiannus baneri ar fesur cwsmer. Rydym ni’n ailgylchu deunydd pacio, yn defnyddio papur a cherdyn sy’n dod gyda danfoniadau a’u hailddefnyddio gan ychwanegu pocedi poly startsh ailgylchadwy wrth ddanfon ein nwyddau gorffenedig.  Daw'r rhan fwyaf o'n trydan o'r paneli solar ar ein ffatri ac mae ein hystafell staff a'n swyddfeydd yn deyrnged i ailgylchu ac uwchgylchu yn yr ysbryd 'bodloni a thrwsio'."

Mae'r egwyddorion hyn yn cyd-fynd yn dda ag ymrwymiad MADE Cymru i sicrhau manteision parhaol a chynaliadwy drwy'r gwaith a wnawn. Drwy fynychu sesiynau gydag arbenigwyr arloesi o Ewrop, Asia, America ac Awstralasia, mae entrepreneuriaid fel Jo yn cael mewnwelediad gwerthfawr ac amrywiol i'r prosesau a’r syniadau sy'n llywio busnesau modern ledled y byd. Mae mewnwelediadau o'r fath yn cael effaith uniongyrchol a chadarnhaol ar y busnesau gweithgynhyrchu rydym ni’n gweithio gyda nhw, sy’n arwain at brosesau sy'n gwneud llai o niwed a mwy o ddaioni i bobl a'r amgylchedd.

Mae ein cyrsiau Uwchsgilio ar gyfer Diwydiant 4.0 a Rheoli Arloesedd a mentrau Peirianneg Dylunio Uwch (Ymchwil a Datblygu) ar gael nawr – wedi'u hariannu'n llawn ar gyfer cwmnïau cymwys yng Nghymru.

O gyfleoedd dysgu o bell i gymorth ymarferol gyda phrototeipio, mae ein tîm profiadol wrth law i'ch helpu i gofleidio gweithgynhyrchu cynaliadwy ac arloesol yn eich busnes. I gael gwybod mwy, ffoniwch 01792 481199, e-bostiwch MADE@uwtsd.ac.uk neu ewch i www.madecymru.co.uk.

As the managing director of Red Dragon Flagmakers, Jo’s mission is to help people of all backgrounds become skilled workers – her team has upskilled and trained over 300 people since 2015 – all financed in-house using profit from sales revenue with no grant funding.

Gwybodaeth Bellach

Rebecca Davies

Swyddog Gweithredol Cysylltiadau â’r Wasg a’r Cyfryngau

Executive Press and Media Relations Officer

Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus

Corporate Communications and PR

Mobile: 07384 467071

Email: Rebecca.Davies@uwtsd.ac.uk