Llyfrgell Genedlaethol Cymru’n prynu gwaith celf cignoeth y cyfnod clo gan yr Athro Sue Williams o Y Drindod Dewi Sant


21.01.2021

Mae corff unigryw o waith a grëwyd gan yr artist adnabyddus yr Athro Sue Williams yn ystod y cyfnod clo wedi’i brynu gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru.

 

A unique body of work created by renowned artist Professor Sue Williams during lockdown has been purchased by the National Library of Wales.

Mae’r Athro Williams, sy’n byw yng Nghaerdydd, yn rheolwr cwrs Celf Gain: Safle Stiwdio a Chyd-destun yng Ngholeg Celf Abertawe Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant, a threuliodd y cyfnod clo yn 2020 ar ei phen ei hun gan ddefnyddio’r amser i greu gwaith celf mewn tri llyfr plyg Tsieineaidd a wnaed yn arbennig iddi ar daith i Tsieina yn 2017.

Gydag unigrwydd y cyfnod clo o’i blaen, defnyddiodd lyfrau i gofnodi dyddiadur unigryw o effaith meddyliol ac emosiynol y cyfnod. Mae’r gwaith terfynol, â’r teitl BARE RED BOOKS, yn gofnod rhyfeddol ac yn fyfyrdod ar y cyfnod eithriadol hwnnw.

“A minnau ar fy mhen fy hun yn ystod y cyfnod clo, roedd rhaid i fi estyn allan am ryw ymdeimlad o normalrwydd gan nad oedd mynd i’r stiwdio yn opsiwn,” dywed yr Athro Williams. “Wrth fyw’n ynysig dechreuais ddychmygu bod y byd yn symud ac eto fy mod i wedi sefyll yn llonydd, ac ar wahân i’r cyfryngau cymdeithasol, llwyfannau rhithwir a fy ffôn symudol (ac roeddwn yn hynod ddiolchgar am y rhain), daeth y diffyg cyswllt dynol mewn ‘bywyd go iawn’ yn obsesiwn felly daeth y llyfrau’n ffynhonnell barhaus o gyfathrebu i fi, yn gyfeillion ac yn ffordd o greu sgwrs ddwy ffordd.”

Mae’r llyfrau’n gofnod pwerus y gellir uniaethu ag e o gyfnod pwysig mewn hanes, ac felly roedd Cat Gardiner, perchennog GalleryTEN yng Nghaerdydd, yn falch i’w harddangos yn ei chyfres o arddangosfeydd From the Studio, yn dangos gwaith a grëwyd yn ystod y cyfnod clo.

Gan sylweddoli arwyddocâd y gwaith, cysylltodd hefyd â Morfydd Bevan, curadur celf y Llyfrgell Genedlaethol, i awgrymu y dylid eu hychwanegu i’r casgliad yno.

“Dechreuon ni’r Gyfres Stiwdio ym mis Ebrill i rannu’r hyn mae ein hartistiaid wedi bod yn ei wneud dros y cyfnod clo,” dywed Cat. “I rai bu’n gyfnod creadigol iawn ac aeth Sue ati ar unwaith. Ceir ffocws cryf ar gyfathrebu yn y llyfrau hyn: cyfathrebu ar-lein, colli cyfathrebu wyneb yn wyneb, a chyfathrebu rhwng y rhywiau – materion mae hi wastad wedi’u trafod ond a amlygwyd yn y cyfnod clo.

“Daeth y llyfrau’n ddyddiadur iddi, ac mae’n teimlo felly wrth eu darllen. Mae’n ddogfen ddiddorol o’r cyfnod hwnnw ac rwy’n credu pan fydd pobl yn edrych yn ôl ar y rhain ymhen 10, 15 neu 20 mlynedd, y byddan nhw’n gofnod hanesyddol pwysig o’r cyfnodau clo cyntaf.

“Roeddwn yn teimlo ei fod yn bwysig iddyn nhw fod mewn casgliad cyhoeddus a ffurfio rhan o fywyd diwylliannol Cymru gyfoes. Rwy’n canmol y llyfrgell am brynu’r gwaith ac rwy’n hynod o falch ar ran Sue am ei bod mor ddewr yn yr hyn mae’n ei wneud, ac mae’r gwaith yn y llyfrau mor fedrus a nodweddiadol o’i gwaith.”

A unique body of work created by renowned artist Professor Sue Williams during lockdown has been purchased by the National Library of Wales.

Roedd gwaith Sue eisoes mewn casgliadau cyhoeddus eraill, yn cynnwys Adeilad Pierhead Llywodraeth Cymru yng Nghaerdydd a’r Amgueddfa Genedlaethol, ond dyma’r tro cyntaf i’r Llyfrgell Genedlaethol brynu ei gwaith.

“Rwyf i wrth fy modd bod fy ngwaith yn y Llyfrgell Genedlaethol,” dywed. “Rwy’n ei ystyried yn anrhydedd mawr i fod yn rhan o gasgliadau celf pwysig Cymru. Mae gwaith yn y tri chasgliad cyhoeddus yn cyflwyno cyfnodau gwahanol ar fy nhaith greadigol o 2005 hyd heddiw.”

Ychwanega Morfydd Bevan, curadur celf y Llyfrgell Genedlaethol, ei bod yn falch iawn i ychwanegu llyfrau cyfnod clo Sue i’r casgliad.

“Mae’r dyddiaduron gweledol emosiynol, cignoeth a heriol hyn gan yr artist o fri Sue Williams yn ychwanegiad eiconig i gasgliadau’r Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth,” meddai. “Mae’n hanfodol fod y Llyfrgell yn casglu gweithiau sy’n cofnodi profiadau pobl yn ystod y pandemig. Maen nhw’n myfyrio ar iechyd meddwl, unigrwydd a phwysigrwydd canolog mudiad Black Lives Matter. Mae’r Llyfrgell yn falch i gynnwys y gwaith yn ei chasgliad celf cenedlaethol.”

A unique body of work created by renowned artist Professor Sue Williams during lockdown has been purchased by the National Library of Wales.

Gwybodaeth Bellach

Rebecca Davies

Swyddog Gweithredol Cysylltiadau â’r Wasg a’r Cyfryngau

Executive Press and Media Relations Officer

Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus

Corporate Communications and PR

Mobile: 07384 467071

Email: Rebecca.Davies@uwtsd.ac.uk