Mam-gu yn ennill gradd yn Y Drindod Dewi Sant yn Llambed, gan wireddu breuddwyd oes


22.07.2020

Mae Paula Bollen wedi graddio o Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn Llambed gyda gradd BA mewn Archaeoleg yr Aifft, y Môr Aegeaidd a'r Dwyrain Agos, gan wireddu breuddwyd oes i ddychwelyd i addysg.

Paula Bollen

Paula Bollen.

Nid oedd yn bosib i Paula ddilyn addysg bellach pan oedd yn iau, ar ôl cael ei phlentyn cyntaf yn 18 oed.

"Roeddwn i’n credu erioed nad oeddwn i’n ddigon clyfar i astudio ar lefel gradd," meddai. "Bu gen i ddiddordeb mewn  archaeoleg ers tro ond ni feddyliais i erioed yn fy mreuddwydion mwyaf gwyllt y gallwn i astudio yn y brifysgol."

Mae gan Paula deulu mawr- dau fab sy’n dal i fyw gartref yn 12 ac 16 oed, tair merch sy’n oedolion ac wyth o wyrion ac wyresau. Penderfynodd gofrestru yn y Brifysgol ar ôl gweld hysbyseb yn y papur lleol.

"Doeddwn i ddim yn gallu cael gwaith gan fod fy mab yn chwech ac, a ninnau’n byw mewn ardal wledig, doedd teithio yn ôl ac ymlaen o’r gwaith i'r ysgol ddim yn opsiwn a byddai’n  golygu gweithio i dalu am betrol, felly roedd astudio'n rhan-amser yn fy ngweddu i’r dim," meddai. "Ar y pryd, doeddwn i ddim yn ymwybodol bod arian ar gael ond pan nodwyd hyn wrthyf, neidiais i ar y cyfle."

Ar ôl dechrau astudio archaeoleg, roedd hi wrth ei bodd pan ddarganfu y gallai gyfyngu ei  maes astudio i faes a oedd o ddiddordeb arbennig iddi.

"Penderfynais newid i gynnwys mwy penodol: sef Archaeoleg yr Aifft, y Môr Aegeaidd a'r Dwyrain Agos, rhanbarth Môr y Canoldir," meddai. "Gwnes i fwynhau pob munud, ffynnu ar y gwaith, a darllen popeth a allwn i."

Bu gan Paula yrfa flaenorol mewn addysg: roedd hi wedi gweithio’n weithiwr teulu, wedi cymhwyso’n nyrs feithrin, ac wedi gweithio mewn sefyllfaoedd meithrin ac ysgol ac mewn canolfan deuluol. Roedd hi wedi penderfynu gadael y proffesiwn tra roedd ei phlant iau yn dal yn ifanc.

"Yn ystod y cyfnod hwn, roeddwn i wedi colli pob ffydd ynof fi fy hun, yn cael ei thynnu'n ôl ac yn dioddef o iselder, a oedd yn ei dro yn cyfrannu at fy nghyflwr asthmatig hirsefydlog, ac yn gwaethygu ymhellach," meddai. "Roedd dechrau yn y Brifysgol yn gam mawr i mi; ces i fy hun yn un o ychydig o fyfyrwyr rhan-amser. A minnau heb adnabod neb nac yn dod drwy unrhyw gynllun i’m cyflwyno i addysg uwch, dyma fi’n cael modd i fyw a'r marciau a ges i a'r adborth gan y darlithwyr yn syndod i mi fy hun."

Nid oedd Paula'n ymwybodol o'r profion sgrinio dyslecsia oedd yn cael eu cynnig i fyfyrwyr eraill nes iddi ddigwydd clywed sgyrsiau yn ystod darlithoedd, ac ar ôl hynny dyma hi'n  magu'r dewrder i ofyn beth oedd cymorth myfyrwyr - a chael gwybod y gallai hi fod yn gymwys i gael cymorth.

"Ces i fy asesu ac, er mawr syndod i mi, ces i wybod fy mod i’n ddyslecsig a bod gen i gyflyrau eraill hefyd," meddai. "Sicrhaodd yr aseswr fi fy mod i’n gymwys am gymorth nid yn unig gyda chymorth ymarferol wrth ddysgu ond hefyd gyda thechnoleg a phob maes sy’n gysylltiedig â disgwyliadau addysg uwch - hyd yn oed amser ychwanegol ar gyfer arholiadau.

"Dwi'n credu bod yr hwb hwn wedi rhoi mwy o hyder i mi lwyddo; roedd gen i rywun i siarad ag e gydol fy ngwaith a help gyda golygu a sillafu ac ati. Ers ennill y gefnogaeth mae fy ngwaith wedi gwella'n gyson, gan ganiatáu i mi elwa o'r amrywiol fodylau a gwblhawyd gen i a mwynhau pob un gan wybod y byddai'n rhaid i mi ei wneud eto."

O ran ei dyfodol ac unrhyw ragolygon gyrfaol, mae'n dweud iddi gwblhau ei gradd er ei mwyn ei hun, nid am resymau ariannol neu i ddilyn gyrfa ym maes archaeoleg. Mae'r ymdeimlad o gyflawniad yn ddigon.

"Roedd pobl yn gofyn i mi'n gyson pam roeddwn i’n gwneud y radd a'm hateb i bob tro oedd i mi brofi i mi fy hun y gallwn ei wneud e a bod gen i’r gallu," meddai.

Mae tiwtor Paula, Katharina Zinn, yn falch dros ben o weld Paula yn graddio. "Roedd hi'n bleser gweld Paula yn magu mwy a mwy o hyder academaidd dros y chwe blynedd a hynny trwy wneud rhywbeth a oedd wrth ei bodd, a’i pherfformiad dosbarth cryf yn arwain wedyn at farciau uchel yn yr asesiad," meddai. "Roedd hi’n cyfuno teulu mawr, byw yng nghefn gwlad, ag astudio. Mae hi hefyd yn dyfalbarhau er gwaethaf cyflyrau iechyd difrifol iawn. Yn ogystal â hynny, ysbrydolodd ei chyd-fyfyrwyr a hefyd academyddion drwy ei ffordd o feddwl a'i hymrwymiad i weithio. 

"Gwnaeth myfyrwyr eraill y sylw eu bod nhw’n mwynhau cael Paula yn y dosbarth am ei bod hi’n eu hannog i greu awyrgylch bywiog a chynhwysol iawn. Ar gyfer ei thraethawd hir, dewisodd bwnc heriol iawn a oedd yn cyfuno gwaith academaidd ardderchog a gwaith ymarferol (gwneud atgynyrchiadau o leiniau gwydr y Dwyrain Agos) a dyma hi’n cael gradd dosbarth cyntaf."

Dywedodd Paula y byddai hi'n argymell profiad prifysgol yn gryf i eraill.

"Fe fyddwn i'n cynghori unrhyw un i roi cynnig ar y Brifysgol," meddai. "Mae fy mhrofiadau i gyda staff a chyd-fyfyrwyr wedi bod yn amhrisiadwy. Ces i drafodaethau deallusol gyda'r naill a’r llall, a wnaeth i mi deimlo yn y diwedd, 'oes, mae gen i farn ddilys'. Ces i siarad â'r bobl ifanc a chyd-fyfyrwyr aeddfed fel ei gilydd, a fyddan nhw byth yn gwybod pa mor bwysig y maen nhw wedi bod i'm taith i yn y Brifysgol. Dwi wedi gwneud ffrindiau newydd dros fy chwe blynedd o astudio. Mae’r Brifysgol wedi newid fy mywyd i er gwell, diolch!"

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Siân-Elin Davies, Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus ar 01267 676908 / 07449 998476 sian-elin.davies@pcydds.ac.uk