Cyntedd Yr Atom yn cael trawsnewidiad gan fyfyrwyr yr Ysgol Gelf.


15.07.2021

Mae Myfyrwyr o Ysgol Gelf Coleg Sir Gâr wedi bod yn brysur yn rhoi gweddnewidiad i gyntedd Yr Atom yn ddiweddar. Dros y flwyddyn a hanner diwethaf mae drysau’r ganolfan wedi bod ar gau i’r cyhoedd o ganlyniad i gyfyngiadau’r pandemig gyda gweithgareddau rhithiol arlein yn unig, ond mae’r ganolfan wrthi ar hyn o bryd yn paratoi i ail agor eu drysau – a hynny gyda fflach o liw.

Murlum Yr Atom

Daeth y syniad i ail addurno’r gwagle sy’n tywys ymwelwyr o Stryd y Brenin i dderbynfa a Chaffi’r Atom er mwyn creu rhywbeth a fyddai’n denu’r llygad i annog pobl ddod i fewn i’r adeilad. Y bwriad oedd creu ardal lliwgar a chroesawgar a oedd hefyd â chysylltiad â thref Caerfyrddin a’r ardaloedd gerllaw.  

Mae staff Canolfan Yr Atom wrth ei boddau gyda’r gweddnewidiad, ac yn edrych ymlaen at groesawu pobl yn ôl yno. Dywedodd Dan Rowbotham, Cydlynydd Yr Atom “Dy’n ni wrth ein boddau cael y cyfle i gydweithio â staff, myfyrwyr a graddedigion Ysgol Gelf Caerfyrddin. Mae hi wedi bod yn fraint bod yn rhan o’r broses, ac i weld y cyntedd yn cael ei drawsnewid. Y bwriad oedd creu ardal lliwgar a chroesawgar, ac yn sicr, mae’r myfyrwyr talentog wedi gwneud hynny. Diolch o galon i bawb sydd wedi gweithio ar y prosiect, byswn i’n argymell i eraill sydd eisiau comisiynu gwaith o’r fath i gysylltu gyda’r Coleg Celf.”

Dyluniwyd y murlun gan Siwan Davies, Megan Scales, Kelly Richards a Nia Tyrrell, pedair myfyrwraig raddedig ar breswyliad yn Ysgol Gelf Caerfyrddin. Wedi cyfnod o ymchwil, penderfynwyd creu murlun haniaethol wedi’i seilio ar siapiau naturiol ag organig, gyda lliwiau deniadol llachar. Mae’r murlun yn seiliedig ar hanes lleol. Penderfynodd y myfyrwyr ar thema fotanegol i’r cyntedd, ac fe’i hysbrydolwyd gan hyn wedi  ymweliad â’r Ardd Fotaneg sydd gerllaw yn Llanarthne. Mae’r cynllun, y siapiau, a’r nodweddion wedi’i hysbrydoli o’r casgliad hynod o flodau a choedwigoedd sydd i’w canfod yn yr ardd, ac mae’r lliwiau a ddewiswyd yn adlewyrchu’r amrywiaeth o liwiau llachar sydd yno hefyd. Er bod natur wedi bod yn thema gyffredin i’r murlun, mae ei driniaeth wedi bod yn arbennig o amrywiol gan baentiadau haniaethol Gillian Ayers, Henri Matisse a Sophie Rae.

Murlun Yr Atom

Yn ôl Siwan Davies, un o’r myfyrwyr a fu’n brysur yn cynllunio’r cyfan: “Rydym yn falch iawn o fod wedi cael y cyfle i fod yn rhan o’r gwaith o ddatblygu a chynllunio’r murlun. Cawson ni lawer o hwyl yn gwneud y prosiect, ac rydym wedi mwynhau cyd-weithio â’r tîm yn ‘Yr Atom’. Mae hi wedi bod yn gyffrous i weld ein dyluniadau a’n syniadau’n dod yn fyw ar y waliau ac mae’r profiad wedi bod yn un gwych i ni fel artistiaid lleol.”

Yn anffodus ataliwyd datblygiad y murlun oherwydd y Coronafeirws, ond fe ail gydiwyd yn y prosiect wrth i’r cyfyngiadau lacio drwy waith caled myfyrwyr cyfredol yr Ysgol Gelf sy’n astudio cyrsiau Addysg Uwch mewn Celf a Dylunio, ac fe wnaethon nhw gymhwyso’r dyluniad ar y waliau yn yr Atom. 

Mae'r prosiect hwn wedi bod yn amhrisiadwy i fyfyrwyr a graddedigion gan ei fod wedi rhoi cyfle i ddatblygu priodoleddau proffesiynol ac wedi eu galluogi i ddangos eu gwaith i gynulleidfa allanol. 

Yn ôl Eulonwy Riley, darlithydd lefel mynediad a chelf yng Ngholeg Sir Gâr: “Y dyddiau hyn, mae murluniau cymunedol yn ddull mynegiant i artistiaid ym mhob arddull graffig y gellir ei ddychmygu: haniaethol, ffotorealistig, swrrealaidd, mynegydd a graffiti, i enwi ond ychydig! Yn fwyaf diweddar, mae murluniau wedi dod yn ganolfannau cymunedol sy'n dod â phobl ynghyd i ddathlu treftadaeth a hanes eu cartref.” 

Yn ogystal â bod yn lleoliad ar gyfer cynnal gweithgareddau i bob oed, a gwersi Cymraeg fel rhan o arlwy'r Ganolfan Dysgu Cymraeg Cenedlaethol yn nhref Caerfyrddin, mae Yr Atom hefyd yn gartref i nifer o sefydliadau a grwpiau cymunedol, megis Menter Gorllewin Sir Gâr; Menter a Busnes, Cylch Meithrin Myrddin a Merched y Wawr.  Mae nifer o fusnesau lleol hefyd yn denantiaid yn y ganolfan erbyn hyn megis Esgidiau CiC ac Arwerthwyr tai Evans Bros ar Stryd y Brenin.

Murlun Atom 3

Nodyn i'r Golygydd

Sefydlwyd Yr Atom yn dilyn cais llwyddiannus i Gronfa Buddsoddi Cyfalaf 2014/15 Llywodraeth Cymru i ddatblygu Canolfan Gymraeg yn nhref Caerfyrddin. Yn sgil derbyn grant o £355,000 o du’r Llywodraeth, aeth Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant ati i brynu adeilad pwrpasol yng nghanol y dref, ac yn dilyn ymgynghoriad lleol a chryn waith addasu y tu mewn i’r adeilad, agorwyd Yr Atom gan Brif Weinidog Cymru ddechrau Hydref 2015.

Yn y 5 mlynedd ers agor drysau Yr Atom, mae wedi gosod gwreiddiau dwfn a bellach yn gonglfaen a chatalydd ar gyfer cynnig cyfleon i ymarfer, dysgu a siarad Cymraeg yn ystod gweithgareddau gwaith, busnes, addysg, cymdeithasol a diwylliannol.

Gwybodaeth Bellach

Lowri Thomas, Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus

07449 998476

lowri.thomas@uwtsd.ac.uk