Dyfarnu lle i bedwar cyn-fyfyriwr o’r Drindod Dewi Sant ar brosiect ‘Celf ar y Cyd’ Cyngor Celfyddydau Cymru


02.07.2021

Dyfarnwyd lle i bedwar cyn-fyfyriwr o Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant ar brosiect ‘Celf ar y Cyd’ Cyngor Celfyddydau Cymru.

Celf ar y Cyd

Mae Toni Osuji, Dafydd Williams, Phillip Cheater a Geraint Ross Evans ymhlith yr wyth artist a gomisiynwyd i greu gwaith newydd, a chânt eu mentora gan bum artist blaenllaw sydd â gwaith yng nghasgliad celf Amgueddfa Cymru.  Byddant oll yn cael budd o’r cynllun hwn wrth iddynt ddatblygu fel artistiaid ifanc.

Bydd y pedwar yn derbyn grant o £10,000 gyda 50% o hynny’n cael ei ddyrannu fel ffi’r artist am gymryd rhan yn y rhaglen hon. Yn ystod cyfnod o chwe mis rhwng mis Mehefin a Medi, byddant yn creu gwaith newydd a gaiff ei rannu â’r cyhoedd gan ddefnyddio platfformau Cyngor Celfyddydau Cymru ac Amgueddfa Cymru.  Yn ystod y cyfnod hwn, caiff y cyhoedd gyfle i ddysgu rhagor am yr artistiaid a’u cynnydd yn ddigidol ar sianeli’r cyfryngau cymdeithasol ac yn ffisegol lle bydd yn bosibl gwneud hynny.   

Meddai Sian Tomos, Cyfarwyddwr Datblygu’r Celfyddydau, Cyngor Celfyddydau Cymru:  Dyma brosiect sydd eto’n dangos y bartneriaeth gadarn ac arloesol rhwng Cyngor Celfyddydau Cymru ac Amgueddfa Cymru sydd eisoes wedi esgor ar brosiectau blaenorol Celf ar y Cyd megis Celf 100, Staff y GIG yn Penderfynu a Chynfas.

Yn y prosiect diweddaraf hwn mae wyth artist yn cael eu comisiynu am gyfnod o 6 mis i ddatblygu gwaith tra byddant yn cael eu mentora gan y 5 artist gwych. Rydym yn ei hystyried yn rhywbeth mor bwysig ein bod yn buddsoddi fel hyn mewn artistiaid o bob cwr o Gymru, artistiaid sy’n gynnar yn eu gyrfa ac sy’n cynrychioli arfer a phrofiad amrywiol, er mwyn datblygu potensial eu harfer artistig.

Graddiodd Toni Osuji o Goleg Celf Abertawe yn y Drindod Dewi Sant yn 2018, a bellach mae hi’n artist lens sy’n byw yn ne Cymru.  Mae’r rhan fwyaf o’i gwaith yn archwilio ac yn dathlu cyfoeth yr amrywiaeth, y dreftadaeth a’r prydferthwch a geir yng Nghymru, ond yn ddiweddar mae wedi bod yn archwilio’r ffyrdd y caiff hunaniaeth ei llunio, drwy ddeall y ffactorau mewnol ac allanol sy’n dylanwadu ar y cyflwr dynol ac yn effeithio arno.  

 “Rwy’n teimlo’n falch iawn fy mod wedi fy newis yn un o’r wyth artist a enwebwyd am y prosiect anhygoel hwn.  Mae’n gymaint o fraint cael y cyfle i fynd ati i ddatblygu gwaith newydd a’m harfer artistig mewn amgylchedd cefnogol, ac yn fraint rwy’n ddiolchgar iawn amdani.  Graddiais gyda BA mewn Ffotograffiaeth gan y Drindod Dewi Sant yn 2018 – ac mae eu cefnogaeth barhaus yn golygu llawer iawn i mi a’m harfer fel artist gweledol,” meddai Toni.

Graddiodd Dafydd Williams hefyd o Goleg Celf Abertawe yn y Drindod Dewi Sant a bellach mae’n gweithio fel technegydd yn yr adran ffotograffiaeth yn y Brifysgol.  Yn bennaf mae’n gweithio fel artist lens, ond mae hefyd yn defnyddio gosodweithiau a pheintio i archwilio theori a ffordd o fyw Cwiar, gan amrywio o bersbectifau hoyw lleol i rai rhyngwladol.  Ac yntau bellach yn Artist Cwiar o Gymru ac wedi’i leoli yn Abertawe, mae’n ymddiddori yn y ddynameg rhwng celf a gweithredaeth o ran codi ymwybyddiaeth am wahaniaethu hanesyddol a chyfoes tuag at y gymuned LHDTC+, gan herio Heteronormadedd, a gweithio tuag at newid cymdeithasol cadarnhaol. 

Meddai Dafydd: “Rwy’n teimlo’n hynod o ddiolchgar ac wedi fy nghyffroi am fy mod wedi f’enwebu a chael y cyfle hwn yn syml i wneud beth mae unrhyw Artist yn wir yn dymuno ei wneud – cael ei dalu i greu gwaith! Mae’r prosiect ‘Creu Gwaith Newydd’ (dan ymbarél ‘Celf ar y Cyd’) wedi darparu’r gefnogaeth ariannol a mentora i mi allu archwilio llwybrau bod yn cwiar, yn benodol fy lle domestig cwiar a milltir sgwâr personol, drwy ffotograffiaeth a chelf gosodwaith. Fy mhrif nod i’r prosiect hwn yw dod o hyd i ffordd newydd o wneud a chreu, sy’n rhywbeth rwy’n teimlo fy mod wedi’i golli yn y blynyddoedd diweddar, drwy gael sesiynau mentora, prynu offer a nwyddau, ymweld ag arddangosfeydd, arbrofi a rhwydweithio.  Mae buddion yn dod yn sgil gweithio fel Technegydd Ffotograffig yng Ngholeg Celf Abertawe. Mae gen i fynediad at gyfleusterau Ffotograffiaeth gwych, tîm cefnogol, a system reoli leol sy’n cefnogi datblygiad personol, a heb hynny efallai na fyddwn hyd yn oed yn dilyn gyrfa yn y Celfyddydau.”

Mae Philip Cheater yn artist amlddisgyblaeth sy’n gweithio yn Abertawe.  Graddiodd o Goleg Celf Abertawe yn y Drindod Dewi Sant yn 2011 a thrwy gymorth y Brifysgol enillodd Wobr Goffa Brian Ross. Ar hyn o bryd mae’n defnyddio lle yn y Stiwdios yn Stryd y Coleg, ac mae wedi bod yn rhan o Oriel Elysium er 2014. Mae Philip wedi bod yn rhan o brosiectau celf gyhoeddus gyda Locws Rhyngwladol a Hand In Glove, ac yn ddiweddar bu ar restr fer Gwobr Arlunydd Ifanc Syr Leslie Joseph.  

Mae Philip wrth ei fodd gyda’r newyddion: “Wedi 18 mis o orielau ac arddangosfeydd yn aros ar gau, bydd y prosiect hwn a’r arian sy’n rhan ohono’n gatalydd hollbwysig i’m gwaith a’r modd y bydd yn gallu esblygu.  Bydd y mentora’n hanfodol ar gyfer cysyniadoli’r gwaith a chadw’r themâu allweddol ar y trywydd iawn.  Ar ôl graddio yn 2011 dyfarnwyd Gwobr Goffa Brian Ross i mi diolch i’r Drindod Dewi Sant, ac rwyf wedi gweithio fel artist preswyl, a fu’n gymorth i mi ennill sgiliau technegol a bellach rwy’n un o’r Cyn-fyfyrwyr”.  

Mae Geraint Ross Evans yn artist ffigurol sy’n gweithio ym meysydd lluniadu, arlunio a gosodwaith, sydd â diddordeb arbennig yn y modd y gellir defnyddio lle darluniol i gyfleu gwahanol broblemau, persbectifau a graddfeydd gweledol. Ar ôl graddio o Goleg Celf Abertawe yn y Drindod Dewi Sant, symudodd i Lundain i astudio yn yr Ysgol Luniadu Frenhinol, lle mae bellach yn diwtor.  Yn 2019 symudodd Geraint yn ôl i Gaerdydd, lle mae bellach yn rhedeg ei stiwdio ei hun.  

Meddai Geraint:  “Mae’n gymaint o fraint ac yn syndod llwyr i gael fy newis am y dyfarniad Creu Gwaith Newydd: Artistiaid yn ymateb i’r nawr.  Mae’r comisiwn wedi rhoi i mi foethusrwydd amser a chyllid i gyflymu arbrofi a chymryd mwy o risgiau gyda’r themâu a’r syniadau rwy’n eu coleddu o fewn f’arfer.  Gyda chefnogaeth a mentora gan rai o artistiaid mwyaf adnabyddus Cymru sydd wedi hen ennill eu plwyf, yn sicr rwy’n manteisio i’r eithaf ar y cyfle am ddeialog a thrafodaeth feirniadol sy’n gallu cael eu hesgeuluso weithiau o unigrwydd arfer artist yn ei stiwdio.

Mae’r gwaith rwy’n ei ddatblygu i’r prosiect hwn dan thema gyffredinol ‘byd sy’n cael ei adeiladu’ ac rwy’n arbrofi gyda chartograffeg, adeiladu bydoedd a gwaith ffigurol, ar yr un pryd â’m herio fy hun i ehangu tu hwnt i ffiniau’r ddelwedd i greu profiadau mwy trochol. Y cyfle i dreulio diwrnod yn lluniadu ‘The Dance of Life’, murlun gan Elsie Mildred Eldridge sy’n cael ei gadw ym Mhrifysgol Glyndŵr yn Wrecsam, oedd uchafbwynt f’ymchwil hyd yn hyn.

Mae wedi bod yn arbennig o fuddiol, heb sôn am fod braidd yn hiraethus, cael Sue Williams yn un o’m mentoriaid. Mae hi’n parhau i fod yr un mor gefnogol a heriol adeiladol ag yr oedd fel fy narlithydd Celf Gain pan oeddwn yn astudio yn Abertawe yn ôl yn 2006-9.”

Un o’r mentoriaid a ddewisodd yr artistiaid oedd yr Athro Sue Williams, Rheolwr Rhaglen Celf Gain: Stiwdio, Safle a Chyd-destun.  Yn ôl Sue: “Rydym yn byw mewn cyfnod digynsail, pryd mae’r celfyddydau’n profi i fod hyd yn oed yn fwy hollbwysig a hanfodol yn ein cymdeithas.  Dyma’r amser i feithrin mwy o seilwaith i’r celfyddydau ac artistiaid, i gydnabod yr effaith gadarnhaol maent yn ei chael ar yr unigolyn a’n cymunedau.  Mae dau sefydliad pwysig ym maes y celfyddydau yng Nghymru wedi dechrau cydweithio i gefnogi artistiaid newydd a rhai sy’n dod i’r amlwg ac wrth wneud hynny, i gynnal a buddsoddi yn nyfodol yr artistiaid yng Nghymru.   Mae’n rhoi pleser mawr i mi fod yn rhan o brosiect Celf ar y Cyd ac rwy’n ei hystyried yn fraint cefnogi datblygiad gwaith newydd ymhlith yr artistiaid a ddewiswyd.”

Mae’r Brifysgol yn falch o glywed y newyddion ffantastig hyn.   Meddai Siân Addicott, Pennaeth Astudiaethau Ffotograffig Israddedig: “Mae’n bleser mawr gennym gweld dau gyn-fyfyriwr ffotograffiaeth ymhlith yr artistiaid dawnus a ddewiswyd am y dyfarniad hwn. Mae hwn yn gyfle gwych i Daf a Toni gael cydnabyddiaeth i’w gwaith a’u potensial fel hyn.  Yn ystod eu cyfnod fel myfyrwyr gyda ni dangoson nhw greadigrwydd a gwreiddioldeb mawr yn eu dulliau ffotograffiaeth.   Bydd y dyfarniad hwn yn caniatáu iddyn nhw brofi syniadau newydd a symud ymlaen gyda’u harfer.  Ar ran yr adran hoffwn i longyfarch y ddau ohonyn nhw.”

 

Gwybodaeth Bellach

Lowri Thomas, Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus

07449 998476

lowri.thomas@uwtsd.ac.uk