Mae myfyrwyr-athrawon Y Drindod Dewi Sant yn ysbrydoli ac yn helpu i lunio bywydau ifanc


22.06.2021

Mae angen athrawon gwych yn awr yn fwy nag erioed i gyfoethogi dysgu plant ar ôl yr hyn sydd wedi bod yn gyfnod heriol tu hwnt i’r sector addysg – pandemig Covid-19.

 

Natalie Jones is studying to be a second language Welsh teacher in secondary schools.

Darperir Addysg Athrawon yn y Drindod Dewi Sant drwy Bartneriaeth Dysgu Proffesiynol yr Athrofa (PDPA).

Mae’r Bartneriaeth yn gydweithrediad go iawn rhwng Yr Athrofa: Canolfan Addysg ac ysgolion partner ac mae wedi datblygu rhaglenni ar y cyd ar gyfer athrawon ar bob cam o’u bywyd proffesiynol – o ddarpar athrawon sy’n cychwyn ar eu taith yrfaol, i arweinwyr systemau sy’n rheoli newid.

Mae’r Bartneriaeth yn defnyddio model rhwydwaith arloesol i leoli darpar fyfyrwyr, gyda 18 o Ysgolion Partner Arweiniol yn cefnogi rhwydweithiau ehangach o fwy na 100 o Ysgolion Partner. 

Yma, mae tair athrawes sydd wedi bod yn hyfforddi’n ddiweddar yn y Drindod Dewi Sant, yn rhannu eu profiadau ac yn sôn am eu hangerdd i wneud gwahaniaeth i fywydau pobl ifanc.

Mae Natalie Jones yn astudio i fod yn athrawes Gymraeg ail iaith mewn ysgolion uwchradd. Dywedodd fod y pandemig wedi dangos iddi gymaint o foddhad y gellir ei gael o addysgu ac anogodd unrhyw un sy’n ei ystyried fel gyrfa i “fynd amdani”.

Meddai: “Dewisais ddod yn athrawes oherwydd roeddwn i eisiau bod yn rhywun a fyddai ar gael i blant a dylanwadu arnynt, rhywbeth na chefais i yn blentyn yn y system addysg.  Rwy hefyd yn angerddol iawn am yr iaith Gymraeg a’r hyn mae’n ei olygu i dreftadaeth a diwylliant plant Cymru.

“Mae gweithio gyda phlant a phobl ifanc yn rhoi cymaint o foddhad. Dewisais i astudio yn y Drindod Dewi Sant oherwydd mae’n brifysgol leol sydd wedi ymrwymo i’r ardal, ac roeddwn i eisiau mynd i rywle y gwyddwn fyddai’n fy nghefnogi i a’m hymdrechion yn y dyfodol i ddod yn athrawes. Roedd dewis y brifysgol hon hefyd yn allweddol i mi fel un sy’n siarad Cymraeg. Roedd angen i mi wybod y byddwn yn cael cymorth i wella fy Nghymraeg ymhellach ac roeddwn i eisiau gwybod sut y gallwn gefnogi’r iaith Gymraeg mewn ysgolion.

“Er bod astudio yn ystod y pandemig wedi bod yn heriol, mae hefyd wedi rhoi boddhad. Mae bod yn rhan o’r ymdrech aruthrol i addasu a gweithio trwy’r cyfnod clo i gynorthwyo’r plant wedi fy ngwneud yn fwy penderfynol byth i gyflawni fy nod a helpu llunio bywydau ifanc.

“Byddwn yn argymell bod pobl o leiafrifoedd ethnig yn ystyried addysgu fel gyrfa gan fod poblogaeth y disgyblion o leiafrifoedd ethnig ar hyn o bryd yn uwch o lawer na phoblogaeth staff mewn ysgolion o ran amrywiaeth. Mae yna ddywediad sy’n dweud, ‘ni allwch fod yr hyn na allwch ei weld’, ac os ydyn ni eisiau annog y genhedlaeth nesaf i ddod yn athrawon, mae angen iddynt allu gweld amrywiaeth o fewn y bobl sy’n eu haddysgu.”

Meddai Gabriella Blenkinsop, darpar athrawes ar raglen TAR cynradd y Drindod Dewi Sant: “Mae wedi bod yn heriol ond hefyd yn wefreiddiol. Bydd y sgiliau rwy wedi’u dysgu yn ystod Covid yn sylfaen dda i mi ar gyfer bywyd yn yr ystafell ddosbarth. Fel pawb arall rwy wedi gorfod addasu a dysgu’n gyflym i addysgu ar-lein.

“Mae’r gefnogaeth gan ddarlithwyr a staff yn ein hysgolion partner wedi bod yn wych a dyna sydd wedi bod mor allweddol eleni. Rwy wedi bod ar leoliad mewn tair ysgol lle bues i’n addysgu blwyddyn un a dau wyneb yn wyneb a chefais brofiad hefyd o ddosbarth Blwyddyn 5. Ar hyn o bryd rwy mewn dosbarth meithrin. Mae’r bartneriaeth rhwng yr ysgolion a’r brifysgol mor gadarn ac mae bob amser rhywun i droi ato os oes angen cyngor arnaf. Gwybod eich bod yn gallu ysbrydoli dyfodol mwy disglair i blant ifanc yw’r teimlad gorau yn y byd.”

Mae Ffion Hann-Jones yn astudio am BA Addysg Gynradd gyda SAC. Meddai Ffion: “Mae wedi bod yn uchelgais gennyf i fod yn athrawes ers oeddwn i’n fach felly pan ddaeth yn amser ymgeisio am brifysgol doedd dim dwywaith amdani. Mae’n ymwneud â chael dylanwad ar blant a bod yn rhywun sydd yno iddynt yn eu bywydau o ran eu datblygiad cymdeithasol, academaidd ac emosiynol. Mae ysgol yn rhan mor bwysig o fywyd plentyn.”

Dywedodd Ffion fod astudio am ei gradd drwy gyfrwng y Gymraeg yn bwysig iddi. “Roeddwn i eisiau dod o hyd i brifysgol lle gallwn i wneud hynny ac mae’r cyfle ar gael yn y Drindod Dewi Sant.”

Ychwanegodd fod ei lleoliadau ym Mhontybrenin ac Ystalyfera wedi bod yn “brofiadau gwych”. Hanfod addysgu yw bod mewn ystafell ddosbarth. Rydyn ni wedi cael cefnogaeth ardderchog gan ein darlithwyr drwy gydol y cwrs, maen nhw wedi bod yno i ni yn ystod ein lleoliadau ac mae hynny wedi gwneud i mi deimlo mor gysurus a hyderus. Dydw i ddim wedi cael trafferthion o gwbl ar-lein; mae’n amgylchedd gwahanol, dyna i gyd.  Mae ein darlithwyr a staff o’r ysgolion partner wedi bod yn cysylltu â ni gryn dipyn ac maent wedi rhoi cymorth ychwanegol i ni drwy gydol Covid, gan ein paratoi ar gyfer y sefyllfa mewn ysgolion yn ystod y pandemig. Mae llawer o athrawon wedi dweud os gallwch chi oroesi addysgu yn ystod y pandemig, gallwch chi oroesi unrhyw beth!

“Mae’r profiad hwn wedi fy helpu i ddod yn well athrawes. Mae gorfod addasu i ddysgu ar-lein wedi rhoi sgiliau newydd i mi ac mae cefnogi plant gartref gyda’u dysgu wedi bod yn brofiad mor foddhaus. I unrhyw un sy’n ystyried mynd i addysgu, byddwn i’n dweud mai’r hyn sy’n bwysig yw gwneud argraff dda a manteisio i’r eithaf ar bob cyfle a ddaw i’ch rhan. Rhowch bopeth i mewn iddo. Allwch chi ddim mynd mewn i’r ystafell ddosbarth ac addysgu’n unig. Mae angen i chi fod yno ar gyfer y plant mewn nifer o ffyrdd gwahanol. Ewch y tu hwnt i’r gofyn ar eich lleoliad. Gwnewch y gweithgareddau allgyrsiol a chlybiau a gwneud argraff arbennig.”

Gabriella Blenkinsop is a a student-teacher on UWTSD’s primary PGCE programme.

Mae Rebecca Taylor yn Arweinydd Rhwydwaith PDPA yn Ysgol Gynradd Gymunedol St Thomas yn Abertawe. Meddai: “Rydyn ni wir yn teimlo bod gennym ni lais o ran cynnwys y cwrs. Rydyn ni wedi cydweithio’n agos i bennu’r cynnwys a addysgir i fyfyrwyr, yr hyn rydyn ni eisiau ei gyflwyno a’i gyd-gyflwyno yn y darlithoedd yn y brifysgol, ac mae’n bartneriaeth sy’n gweithio. Mae ein barn yn cael ei hystyried ar bob cam datblygu. Rwy’n rhan o’r grŵp dysgu ac addysgu a gwrandewir ar fy arbenigedd fel athrawes ar bob cam. Mae honno’n agwedd unigryw ar y cwrs.

“Mae wedi bod yn anrhydedd i mi weld ein myfyrwyr yn ymuno bob mis Medi yn barod i ddechrau ar eu teithiau dysgu a’u gwylio’n tyfu ac yn gwneud cynnydd. Nawr mae ein myfyrwyr TAR yn dod i ddiwedd eu blwyddyn ac maent yn dechrau chwilio am swyddi ac yn gofyn am gyngor, sut i lenwi’r ffurflenni a beth i’w wneud wrth baratoi ar gyfer cyfweliad. Yn bersonol rwy’n ymfalchïo’n fawr wrth eu gwylio ar eu taith. Nid yw ein rôl ni’n dod i ben unwaith y byddant wedi gorffen eu lleoliadau. Rydyn ni yno tan  y diwedd ac yn eu gweld yn cyflawni eu nod o gael eu recriwtio i’r proffesiwn ac i’w hystafell ddosbarth eu hunain.

“Mae pethau wedi bod mor ansicr a gwahanol drwy gydol y pandemig, ond bydd angen bob amser i ysgolion addysgu cenedlaethau’r dyfodol. Yng Nghymru mae’n amser cyffrous iawn i fyfyrwyr wneud y daith hon hefyd yn sgil y newidiadau yn y cwricwlwm a gallu helpu cyfrannu at lunio hynny.

Meddai Russell Dwyer, pennaeth Ysgol St Thomas: “Mae wedi bod yn wych bod yn rhan o’r bartneriaeth â’r brifysgol, ac i ddatblygu ar y cyd y rhaglenni a addysgir i ddarpar athrawon.  Gallwn helpu ysgogi dull y dyfodol o gyflwyno addysg gychwynnol i athrawon yn y dyfodol ar draws Cymru ac wrth i’r bartneriaeth honno ddatblygu, rydym ni wedi dod yn ysgol arweiniol.

“Mae gennym ein hysgolion partner ein hunain a myfyrwyr rydyn ni’n ymwneud yn uniongyrchol â nhw ac yn eu cefnogi’n agos i ddod yn athrawon newydd. Ni allaf feddwl am unrhyw beth mwy ysbrydoledig a gwefreiddiol na gallu gwneud hynny.

“Yn y cyfnod ôl-Covid mae’n bwysig iawn ein bod yn hyfforddi athrawon i sicrhau bod y genhedlaeth nesaf yn deall yr hyn rydym wedi bod drwyddo. Mae cydweithio rhwng y brifysgol ac ysgolion yn bwysicach nag erioed nawr i gefnogi’r athrawon newydd hynny sy’n ymuno â’r proffesiwn.

“Mae’n fater o gydnabod a deall yr angen am hyblygrwydd o ran y cyfnod rydym newydd fod drwyddo a bydd hynny hefyd yn ein helpu i symud ymlaen. Mae angen i’r dulliau hyblyg fod yno drwy’r amser. Er bod Covid wedi bod yn gyfnod heriol iawn, rydyn ni wedi dysgu llawer ohono, sut i addysgu ar-lein a chefnogi teuluoedd wrth ddysgu gartref. Credaf fod yna wir ymdeimlad o gymuned ar ôl Covid, ac er ei fod wedi bod yno erioed, mae wedi bod yn llawer cryfach yn sgil y profiadau rydyn ni i gyd wedi’u rhannu.

“Mae cael y cyfle i wneud gwahaniaeth gwirioneddol fel athro a dylanwadu ar y genhedlaeth nesaf mor bwysig. Felly, os oes unrhyw un yn ystyried rôl yn addysgu, dylent fynd amdani. Byddwch yn teimlo eich bod wedi’ch ysbrydoli. Wrth gwrs, mae yna heriau ac fe fydd heriau pellach, ond byddwch yn mynd adref bob dydd gan feddwl eich bod wedi gwneud gwahaniaeth ac mae hynny mor bwysig.”

Ffion Hann-Jones is studying for a BA Primary Education with QTS.

Gwybodaeth Bellach

Rebecca Davies

Swyddog Gweithredol Cysylltiadau â’r Wasg a’r Cyfryngau

Executive Press and Media Relations Officer

Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus

Corporate Communications and PR

Mobile: 07384 467071

Email: Rebecca.Davies@uwtsd.ac.uk