Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn dathlu Diwrnod y Sylfaenwyr 2021


17.11.2021

Mae diwrnod o ddathlu ar gampws Llanbedr Pont Steffan heddiw (dydd Iau, 18 Tachwedd), i nodi Diwrnod y Sylfaenwyr.

Llambed / Lampeter

Ar wahân i Brifysgolion Rhydychen a Chaergrawnt, Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant yw’r sefydliad dyfarnu graddau hynaf yng Nghymru a Lloegr. 

Y flwyddyn nesaf, mae'r Brifysgol yn edrych ymlaen at ddathlu 200 mlynedd o addysg uwch yng Nghymru. Bydd y ddeucanmlwyddiant yn coffáu sefydlu Coleg Dewi Sant, Llambed ar 12 Awst 1822 pan osodwyd y garreg sylfaen gan yr Esgob Thomas Burgess, gan wneud Llambed yn fan geni addysg uwch yng Nghymru.

Ymhlith y digwyddiadau i nodi’r dyddiad eleni fydd darlith gan Dr Scherto Gill dan y teitl ‘Peace: The Imperative of Global Humanity‘. 

Mae Dr Gill yn Uwch Gymrawd yn Sefydliad Heddwch Guerrand-Hermès (GHFP), sefydliad ymchwil rhyngwladol wedi'i leoli yn Ne-ddwyrain Lloegr. Mae hi’n cyfarwyddo menter partneriaeth UNESCO / GHFP ar Iachau ar y Cyd, ac yn cadeirio Gweithgor Addysg Fforwm Rhyng-ffydd G20. Ymhlith ei llyfrau diweddaraf mae: Happiness, Flourishing and the Good Life: A Transformative Vision of Human Well-being (Routledge), Understanding Peace Holistically (Peter Lang), ac Education as Humanisation (Routledge).

Bydd y ddarlith ei hun yn canolbwyntio ar herio'r cysyniad hwnnw mai diffyg trais sy’n creu heddwch. Bydd y ddarlith yn gyfle i hyrwyddo dealltwriaeth gadarnhaol o heddwch fel rhywbeth sy’n cael ei greu trwy fod yn iach, byw'n dda a dod yn iach.   

Wrth edrych ymlaen at y ddarlith, dywedodd Dr Scherto Gill:

“Rwy’n cael fy nhynnu at y weledigaeth ar gyfer trawsnewid addysgol fel y’i hymgorfforir gan y Brifysgol, ac mae gen i edmygedd mawr o ymrwymiad yr Is-Ganghellor i’n cenhedlaeth newydd trwy arloesi addysgol, deialog rhyng-ffydd a chynhwysiant. Rwy’n edrych ymlaen yn fawr at fod yn Llambed, ac at gwrdd â chydweithwyr ac ysgolheigion o’r un anian.”

Bishop Burgess

Yn dilyn gosod y garreg sylfaen yn 1822, derbyniwyd y myfyrwyr cyntaf yn 1827 ar Ddydd Gŵyl Dewi, ond ni chafodd y Siarter Frenhinol ei chwblhau tan 1828 pan gafodd ei selio gan Siôr IV ar 6 Chwefror yn y flwyddyn honno. Yn wir, mae'r Brenin yn cael ei ystyried fel ‘Y Sylfaenydd Brenhinol’ ac mae ei Arfbais dal yn addurno tŵr Adeilad Dewi Sant.

Mae myfyrwyr Llambed yn hanesyddol wedi’u hannog i feddwl yn eang ac yn fyd-eang, ffordd o feddwl oedd yn angenrheidiol ar gyfer y genhedlaeth newydd o glerigwyr gyda llawer ohonynt wedyn yn derbyn swyddi yn gwasanaethu yn y trefi diwydiannol yn ne Cymru neu mewn ardaloedd lle'r oedd technegau amaethyddol newydd yn cael eu cyflogi yn gynyddol.  Nid oedd y llyfrgell y coleg ar eu cyfer hwy yn unig - bwriad y llyfrgell oedd cynnig budd i entrepreneuriaid lleol, ac fe ddenodd llu o ysgolheigion o ymhellach ac agos - hyd yn oed y Tywysog Lucien Bonaparte, nai Ymerawdwr Napoleon I.

Dros y blynyddoedd, mae'r Brifysgol wedi datblygu ystod o gyrsiau yn Llambed ac mae’n mwynhau enw da ar gyfer ei darpariaeth israddedig ac ôl-raddedig mewn amrywiaeth o bynciau, gan gynnwys Anthropoleg, Archaeoleg, Astudiaethau Crefyddol, Astudiaethau Tsieineaidd, Clasuron, Hanes, ac Ysgrifennu Creadigol.

Bydd y ddarlith yn cychwyn am 4:30pm ac yn cael ei dilyn gan wasanaeth yn y Capel am 6:00pm dan arweiniad y Parchedig Dr Emma Whittick gydag anerchiad gan yr Esgob Emeritws Wyn Evans.

I ymuno â'r ddarlith ar-lein gallwch glicio ar y ddolen ganlynol:

https://teams.microsoft.com/l/meetup-join/19%3ameeting_N2ZkMzMwZDQtOGQ1Mi00NjJkLWFhNDQtODlmMjg3ZTQxZjIz%40thread.v2/0?context=%7b%22Tid%22%3a%224e0f11f9-046e-4505-9cb8-db2152311e21%22%2c%22Oid%22%3a%222d397f03-8b72-4896-a4b1-7d267306443b%22%2c%22IsBroadcastMeeting%22%3atrue%7d&btype=a&role=a

Am wybodaeth bellwch ynglŷn â champws y Brifysgol yn Llambed, ewch i https://uwtsd.ac.uk/cy/llambed/

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch ag Arwel Lloyd trwy anfon neges e-bost at Arwel.lloyd@uwtsd.ac.uk / 07384 467076