Troy Boyz: pwysigrwydd creadigrwydd yn ystod pandemig


25.08.2021

Mae menter gymunedol o’r enw ‘Troy Boyz,’ a gaiff ei chefnogi gan Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS), yn gobeithio y gwnaiff rhaglen ddogfen newydd a gafodd ei ffilmio gan raddedigion a myfyrwyr presennol helpu amlygu effaith Covid-19 ar bobl ifanc a’u creadigrwydd.

A young person dances between glaring lights; another films them.

Mae’r rhaglen ddogfen, a gafodd ei ffilmio yng Nghanolfan y Ffenics ac o’i chwmpas yn Townhill, Abertawe, wedi rhoi i bobl ifanc ‘y cyfle i fynegi eu barn a’u pryderon ynglŷn â Covid-19 a sut mae’r pandemig wedi effeithio ar eu bywydau, ond hefyd ar eu gobeithion a’u breuddwydion am fywyd wedi’r pandemig ddod i ben.’

Cynhyrchwyd y ffilm gan Jamie Panton, un o raddeidigion y cwrs BA Ffilm a Theledu. Kaylee Francis, un o’r graddedigion Ffotonewyddiaduriaeth a Ffotograffiaeth Ddogfennol gwnaeth dynnu’r ffotograffau a gwnaeth Keeley-Shay Jarvis, un o’r graddedigion BA Dylunio Patrwm Arwyneb chwarae rhan helaeth yn cydlynu sesiynau a dawnsiau ar gyfer y prosiect. Gallwch wylio’r ffilm yma.

Crëwyd Troy Boyz yn 2012 fel rhan o fenter ‘Olion’ PCYDDS  a wnaeth ymgysylltu pobl ifanc â’r celfyddydau. Gwnaeth dargedu yn bennaf pobl ifanc rhwng 16 a 19 mlwydd oed a oedd wedi byw bywydau heriol ac a oedd wedi defnyddio dawnsio stryd, cerddoriaeth a pherfformiadau i ysbrydoli, ymgysylltu ac i symud ymlaen. Yn wreiddiol, un o brosiectau Cyngor Celfyddydau Cymru oedd Troy Boyz, yn cael ei ariannu gan Gronfa Gymdeithasol Ewrop drwy law Llywodraeth Cymru.

Yn 2019, gwnaeth Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru (CCAUC) ariannu menter gan Troy Boyz ar draws Cymru gyfan a wnaeth ennyn diddordeb cyfranogwyr o ran cyfansoddi caneuon, ysgrifennu sgriptiau, coluro ar gyfer y llwyfan, dawnsio, cerddoriaeth, ffilm a rheoli llwyfan.

Gwnaeth y pandemig effeithio ar fywydau’r cyfranogwyr mewn ffordd ddigynsail. Mae Covid-19 wedi creu amgylchedd o ansicrwydd ynglŷn â’r dyfodol a’r cyfleoedd a fydd ar gael i bobl ifanc ymgysylltu â’r Celfyddydau, ac mewn byd lle mae diweithdra yn uchel, lle mae problemau iechyd meddwl yn cynyddu, a lle mae’r economi yn ansefydlog, mae pobl ifanc, yn enwedig y rhai sy’n dod o gefndiroedd difreintiedig, yn colli’r cyfleoedd hynny a oedd ganddynt gynt.

Meddai Jamie Wall, aelod o Troy Boyz: “Mae creadigrwydd yn bwysig i’r genhedlaeth iau oherwydd mae’n eu galluogi i addasu, i heneiddio ac i raddau archwilio eu meddyliau a’u bodolaeth eu hunain.”

Young people with filming equipment beside a rusty iron skateboard ramp.

Er mwyn cefnogi pobl ifanc, gwnaeth y prosiect Troy Boyz (diolch i CCAUC) ailymgysylltu â’r cyfranogwyr mewn sesiynau ar-lein rheolaidd  gan eu darparu â llwyfan i rannu eu pryderon a mynegi eu hunain. Gwnaeth hyn ddiweddu gyda dau ddiwrnod o ysgrifennu, dawnsio a chyfansoddi cerddoriaeth. Cyflwynwyd y gweithdai ar-lein gan y bardd a’r rapiwr Rufus Mufasa, y cynhyrchydd a’r drymiwr Rich Thair a’r coreograffydd Kennedy Harris.

Meddai cyn-aelod Troy Boyz Lucas Rees: “Gwnaeth Troy Boyz fy helpu i droi fy mywyd o gwmpas ... mae’r ffaith nad wyf bellach mewn trafferth, fy mod yn mynd allan, ac rwy’n cael fy nghadw’n brysur yn dyst i hyn. Roedd methu ymwneud â Troy Boyz am flwyddyn yn anodd. Oherwydd covid, mae wedi effeithio ar fy iechyd meddwl, ac felly mae gallu mynd allan a chymdeithasu eto wedi fy atal rhag gorfeddwl pethau.”

Gwnaeth Rhian Hodgens ymuno â Troy Boyz pan fu ei mam farw. Roedd y cymorth a roddwyd iddi yn ystod y cyfnod hwnnw yn amhrisiadwy: Meddai “Teimlais fod gennyf deulu ychwanegol ...nid teulu nad oedd wedi’i seilio ar waed oedd hwn, ond yn hytrach, cyfeillion a oedd yn deulu.”   

Meddai Zoe Murphy, Rheolwr Prosiect Troy Boyz: “Penderfynwyd ar yr egwyddorion thematig sydd y tu cefn i’r prosiect gan y cyfranogwyr o ganlyniad trafodaeth ar sut yr oeddent yn teimlo yn ystod y pandemig, sut y maent yn teimlo am Troy Boyz ac i ba raddau y mae’r prosiect hwn yn bwysig iddynt. Gwnaeth hyn roi cyfle iddynt drafod holl hynt y pandemig.  

“Penderfynodd y grŵp ddefnyddio’r thema Atgyfodiad a chwedl y Ffenics. Roeddent am ddefnyddio delweddaeth a symbolaeth stori’r aderyn tân, oherwydd yn eu barn nhw, y stori hon oedd yn cynrychioli orau eu taith dros y pymtheg mis diwethaf.  Gwnaeth roi iddynt gyfle i fynegi eu barn a’u pryderon am Covid-19 a sut y gwnaeth y pandemig effeithio ar eu bywydau, ond hefyd ar eu gobeithion a’u breuddwydion ynglŷn â’u bywydau wedi’r pandemig. Ni allaf bwysleisio digon pa mor bwysig y mae’r prosiect hwn i’r bobl ifanc. Nid oedd y prosiect erioed wedi’i sefydlu ar dicio blychau nac ar niferoedd chwaith. Mae’r prosiect hwn yn gwneud gwahaniaeth i unigolion sydd wedi dioddef trasiedïau a chaledi.”

A woman and a girl, their arms around each other, walk away from the camera.

Nodyn i'r Golygydd

 

Gwyliwch y ffilm y mae’r bobl ifanc wedi ei chreu os gwelwch yn dda. Wedi’i ffilmio gan Jamie Panton, un o raddedigion Cynhyrchu Ffilm a Theledu PCYDDS. Ffotograffau gan Kaylee Francis, myfyrwraig raddedig BA Ffotonewyddiaduriaeth a Ffotograffiaeth Ddogfennol (sydd ar hyn o bryd yn Artist Preswyl ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant).

 

https://www.youtube.com/watch?v=6bKmM6lXe7g

Gwybodaeth Bellach

Lowri Thomas, Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus

07449 998476

lowri.thomas@uwtsd.ac.uk