Yr Artistiaid sy'n 'Blaguro'


13.05.2021

Mae Canolfan S4C Yr Egin yng Nghaerfyrddin yn falch iawn o gyhoeddi’r artistiaid creadigol a fydd yn rhan o’r cynllun ‘Blaguro.’

Artistiaid Blaguro

Wrth wraidd y sector creadigol yn ne-orllewin Cymru, y mae Canolfan S4C Yr Egin ar gampws Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant yng Nghaerfyrddin yn ysbrydoli creadigrwydd a dychymyg, gan feithrin talent ar gyfer y dyfodol.

Mae’r prosiect ‘Blaguro’, sy’n cael ei ariannu gan Gyngor Celfyddydau Cymru, am sefydlu gardd gymunedol ar dir Yr Egin, gyda’r bwriad o gyfuno gwaith ymarferwyr creadigol gyda grwpiau cymunedol. Cynlluniwyd y prosiect fel ffordd o ail-gysylltu gyda chymunedau tref Caerfyrddin gan geisio bod mor gynhwysol â phosibl.

Yn dilyn galwad agored i artistiaid sy’n byw yn rhanbarth de Orllewin Cymru mae saith o artistiaid wedi cael eu dewis i ymgymryd â’r prosiect, sef Betsan Haf, Rebecca Kelly, Mark Folds, Aled Owen, Dorothy Morris, Emma Baker ac Eddie Ladd. Cafodd y saith eu dewis ar ôl ymateb i’r alwad gan Yr Egin oedd yn chwilio am ymarferwyr creadigol o unrhyw faes ac arbenigedd creadigol oedd â phrofiad neu awydd i weithio yn gymunedol a thu allan i ymgeisio. Bydd pob un o’r artistiaid yn cydweithio gydag un grŵp cymunedol yn benodol.

Artistiaid o’r de Orllewin yw’r rhain i gyd, ac wedi blwyddyn heriol o ganlyniad i effaith Covid 19 ar fyd y celfyddydau, mae’n gyfle iddynt allu gweithio yn eu milltir sgwâr gyda thrigolion lleol, ac yn gyfle gwych iddyn nhw ddod i adnabod artistiaid eraill, yr ardal a’i thirwedd.

Mae’r amrywiaeth o sgiliau ac arbenigedd sydd gan yr holl artistiaid yn gwneud y prosiect yn un hygyrch ac apelgar; a bydd y gwaith gorffenedig yn denu ymwelwyr o bob oed a chefndir i’r Egin.

Dywedodd Llinos Jones, Swyddog Prosiect Ymgysylltu Canolfan S4C Yr Egin  “Wrth i gynllunia’ ein gardd Gymunedol ar dir Yr Egin ddod ynghyd, rydym yn falch iawn o fod yn gweithio gydag artistiaid proffesiynol o’r rhanbarth, bydd yn cyfoethogi'r ardd ac yn rhoi cyfle arbennig i bobl leol ymwneud ar Egin mewn modd creadigol safonol. Mae'r flwyddyn ddiwethaf wedi bod yn heriol iawn i artistiaid yma yng Nghymru, ac rydym ni yn Yr Egin yn falch iawn o allu cynnig y cyfle i artistiaid weithio yn agos efo cymunedau gerllaw ar greu a datblygu celf. Daw'r holl syniadau gan y gymuned a’r artistiaid, ac rydym yn hynod gyffrous i fod yn rhan o’r siwrne yma, a chael dod â phobol ynghyd i weithio unwaith eto, a hyn mewn modd diogel a phroffesiynol.”

Daw Betsan Haf o Bontarddulais, ac mae’n gyn-fyfyrwraig campws Caerfyrddin y Brifysgol, ac fe fydd hi’n gyfrifol am weithio gyda’r grŵp Caerfyrddin 50+. Fel perchennog cwmni 'Celf Calon', ffotograffiaeth yw prif arbenigedd Betsan, ond er hyn mae ganddi sgiliau dylunio, ffilmio a golygu, cyfansoddi cerddoriaeth a’i pherfformio at safon broffesiynol. Yn ôl Betsan, “y peth sy’n nodedig am fy ngwaith creadigol i yw bod y gallu gennyf i gyffwrdd â’r enaid a chreu atgofion i’w trysori, sydd yna’n gallu blaguro am byth.”

Mae Eddie Ladd yn wyneb cyfarwydd i nifer ym myd y celfyddydau, a'i rôl hi fydd cydweithio gyda myfyrwyr y Brifysgol. Dros y ddeng mlynedd ar hugain ddiwethaf mae Eddie wedi ymwneud â chynyrchiadau theatr amrywiol gan gynnwys llwyfannu perfformiadau ar glosydd fferm a meysydd.  

Un o Gwm Gwendraeth yw Aled Owen, sy’n berchen ar gwmni ynni adnewyddadwy ‘Ynni Da’  ac sydd hefyd yn gyn-fyfyriwr campws Caerfyrddin y Brifysgol. Yn ôl Aled, “Mae Ynni Da yn cynnig profiad unigryw ynni i ddisgyblion o bob oed.” Bydd Aled yn cydweithio gyda staff yr Egin er mwyn ceisio gwneud yr ardd i allu rhedeg ar ynni cynaliadwy yn y ffordd orau posib.

Artist yw Emma Baker sy’n byw ac yn gweithio yng Ngorllewin Cymru. Emma fydd yn gyfrifol am gydweithio gyda’r grŵp cymunedol Tŷ Hapus. Mae gwaith Emma wedi cael ei hysbrydoli gan yr hyn sydd o gwmpas ei hardal leol, a’r tirweddau yma yw sylfaen ei ymarfer artistig. Yn ôl Emma, “Rwy’n edrych ymlaen at weithio gyda grwpiau lleol cymunedol i archwilio synau’r awyr agored o’r gorffennol, y presennol a’r dyfodol - synau lleol sy’n tanio atgofion o leoliadau, gwagleoedd ac amser sy’n plethu gyda hanes personol pobl.”

Daw Rebecca Kelly o Aberarth, ac  fe fydd hi’n cydweithio gyda chriw Gwneud Bywyd yn Haws. Mae Rebecca yn angerddol am y tir a byd natur, ac mae emosiwn y tirweddau a’r tymhorau yn atseinio yn ei cherfluniau a’u gosodiadau. Mae Rebecca yn angerddol yn ei gwaith, ac mae am weld byd lle mae gan bobl wledig yr un mynediad ac ymgysylltiad â’r celfyddydau ag y mae trigolion y ddinas yn ei wneud. Yn ôl Rebecca: "Mae fy ngwaith yn dangos ymrwymiad i fynd ar drywydd y newid cymdeithasol hwn. Rwy'n ffynnu ar wneud a gosod gwaith mewn lleoliadau anghysbell a chyhoeddus." 

Daw’r artist Mark Folds o Gastell Newydd Emlyn, ac mae’n arbenigo mewn cerflunio cyhoeddus. Dros y blynyddoedd mae wedi bod yn gweithio ar draws Prydain ac yn rhyngwladol ar brosiectau sy’n cydweithio ac yn adlewyrchu grwpiau amrywiol. Bydd Mark yn gweithio gyda phobl ifanc DrMz.

Artist arall sydd wedi’i phenodi yw arweinydd Oriel Greenspace, Dorothy Morris. Fel artist cymunedol, mae wedi hen arfer a gweithio gyda phob sector o’r gymdeithas. Ar hyn o bryd mae’n gweithio gyda gofalwyr, pobl ag anableddau gan gynnwys effeithiau iechyd meddwl, ac mae’n ymwybodol o fanteision o weithio fel tîm ar brosiect creadigol sy’n effeithio ar unigolion a’r gymuned ehangach.

Mae’r artistiaid a’r grwpiau cymunedol yn edrych ymlaen at gydweithio, a bydd y gwaith yn cychwyn yn ystod yr wythnosau nesaf.

Mae’r prosiect ‘Blaguro’ yn ddiolchgar am gymorth gan Tyfu’r Dyfodol - Growing the Future sy’n brosiect gan yr Ardd Fotaneg Genedlaethol Cymru a hefyd oddi wrth Gyngor y Celfyddydau

Nodyn i'r Golygydd

Am fwy o wybodaeth ynglŷn â’r Egin a phrosiect ‘Blaguro’, e-bostiwch helo@yregin.cymru

Gwybodaeth Bellach

 Lowri Thomas, Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus                      

 07449 998476

lowri.thomas@uwtsd.ac.uk