Yr Athro Mary-Ann Constantine i gyflwyno Darlith O'Donnell 2021


06.07.2021

Eleni bydd Darlith O’Donnell yn cael ei thraddodi gan yr Athro Mary-Ann Constantine o Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru.

This year the lecture will be given by Professor Mary-Ann Constantine form the University of Wales Centre for Advanced Welsh and Celtic Studies.

Mae’r Athro Constantine yn gweithio ar lenyddiaeth Cymru, yn Gymraeg a Saesneg, yn y cyfnod Rhamantaidd. Astudiodd ar gyfer ei gradd gyntaf mewn Llenyddiaeth Saesneg yng Ngholeg Clare, Caer-grawnt (1988–91), ac aros yno wedyn i wneud PhD ar lên gwerin Llydaw. Symudodd i Aberystwyth yn 1995, a bu’n dal nifer o ysgoloriaethau ymchwil yn Adran Gymraeg Prifysgol Aberystwyth. Yn ystod y cyfnod hwn bu’n dysgu amrywiaeth o gyrsiau ym maes astudiaethau Cymraeg a Cheltaidd, gan barhau hefyd â’i gwaith ar draddodiad y faled yn Llydaw. Ymunodd â’r Ganolfan fel pennaeth prosiect Iolo Morganwg ym mis Mawrth 2002.

Sefydlwyd Darlithoedd O’Donnell mewn Astudiaethau Celtaidd yn 1954 i anrhydeddu Charles James O’Donnell. Cyflwynwyd darlith gyntaf O’Donnell gan J.R.R. Tolkien yn 1954 ac a siaradodd ar "English and Welsh". Mae Darlithoedd O’Donnell yn bodoli ym Mhrifysgolion Caeredin, Rhydychen a Chymru.

Meddai’r Athro Elin Haf Gruffydd Jones, Cyfarwyddwr y Ganolfan, "Rydym yn edrych ymlaen yn fawr iawn at achlysur darlith O’Donnell eleni, yn enwedig a ninnau wedi gorfod gohirio ei chynnal y llynedd. Yn ogystal â chyflwyno ymchwil ysgolheigaidd o’r radd flaenaf, bydd y ddarlith eleni’n torri cwys arbrofol yn ieithyddol, a hynny’n gydnaws â’r testun, drwy ei thraddodi yn rhannol yn Gymraeg ac yn rhannol yn Saesneg. Hon hefyd fydd darlith agoriadol yr Athro Constantine yn dilyn ei dyrchafiad i Gadair ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn ddiweddar."

Meddai’r Athro Medwin Hughes, DL, Is-Ganghellor, Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant: “Wrth draddodi Darlith O’Donnell, mae’r Athro Mary-Ann Constantine yn ymuno ag academyddion amlycaf y maes Astudiaethau Celtaidd. Y mae’n anrhydedd haeddiannol sy’n cydnabod ei harbenigedd a’i hymroddiad i’w hymchwil academaidd.  Carwn ei llongyfarch ar gael ei dyrchafu i gadair y Brifysgol sydd hefyd yn cydnabod ei chyfraniad i ysgolheictod yn y Gymraeg a’r Saesneg sy’n rhan annatod o’r Ganolfan Uwchefrydiau Cymraeg a Cheltaidd.”

Testun y Ddarlith fydd ‘ “Tithau’r teithiwr”: reflections on water in eighteenth-century Wales’. Gan ganolbwyntio ar ddisgrifiadau o ddŵr - llynnoedd, afonydd, rhaeadrau, y môr – bydd y ddarlith yn archwilio sut ysgrifennodd twristiaid a theithwyr y ddeunawfed ganrif am dirweddau a chymunedau Cymru. Bydd y ddarlith yn archwilio profiadau o gysylltiad ac o fethu â chysylltu, ac yn gofyn a all ysgrifennu teithio fyth fynd o dan yr wyneb mewn gwirionedd.

Cynhelir y ddarlith ar nos Iau, 8 Gorffennaf 2021, am 5.00 o’r gloch. E-bostiwch a.elias@cymru.ac.uk i dderbyn y ddolen Zoom. Bydd yr Athro Constantine yn traddodi’r ddarlith gan ddefnyddio’r Gymraeg a’r Saesneg. Bydd cyfieithu ar y pryd i’r Saesneg yn ystod y rhannau a draddodir yn y Gymraeg.

Eleni bydd Darlith O’Donnell yn cael ei thraddodi gan yr Athro Mary-Ann Constantine o Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru.

Nodyn i'r Golygydd

Cyswllt: Dr Angharad Elias a.elias@cymru.ac.uk 01970 636543

1. Sefydlwyd y Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd gan Brifysgol Cymru yn 1985 fel canolfan ymchwil arbenigol yn cynnal prosiectau cydweithredol ar ieithoedd, llenyddiaethau, diwylliant a hanes Cymru a’r gwledydd Celtaidd eraill. Mae’r Ganolfan wedi ei lleoli mewn adeilad pwrpasol yn Aberystwyth, wrth ymyl Llyfrgell Genedlaethol Cymru, llyfrgell hawlfraint o fri rhyngwladol gyda chyfleusterau ymchwil rhagorol.

2. Mae’r Ganolfan yn cynnig cyfleoedd unigryw i fyfyrwyr ôl-raddedig i weithio gydag arbenigwyr mewn amgylchedd deinamig a chefnogol. Croesawn ymholiadau am bynciau MPhil/PhD mewn unrhyw un o’n meysydd ymchwil. Am ragor o wybodaeth, neu i gael sgwrs anffurfiol am bynciau posibl, cysylltwch â’n Pennaeth Astudiaethau Ôl-raddedig, Dr Elizabeth Edwards: e.edwards@cymru.ac.uk.

Gwefan y Ganolfan Geltaidd: https://www.wales.ac.uk/cy/YGanolfanGeltaidd/CyflwyniadGanolfan.aspx

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch ag Arwel Lloyd trwy anfon neges e-bost at Arwel.lloyd@uwtsd.ac.uk / 07384 467076