Darlith Athrawol yn archwilio sut mae testunau hynafol o'r Testament Newydd yn trafod y berthynas rhwng deall y presennol a chofio'r gorffennol.


14.02.2022

Bydd yr Athro Catrin Williams yn traddodi'r ddarlith athro nesaf 'The Remembered Past and Remembering Present: The Role of Memory in Recent Approaches to The Study of the New Testament' ddydd Mercher, 16 Chwefror am 4pm.

Bydd yr Athro Catrin Williams yn traddodi'r ddarlith athro nesaf 'The Remembered Past and Remembering Present: The Role of Memory in Recent Approaches to The Study of the New Testament' ddydd Mercher, 16 Chwefror am 4pm.

Mae'r digwyddiad yn rhan o gyfres o ddarlithoedd misol i'w cyflwyno gan staff academaidd y Brifysgol sydd wedi derbyn teitlau Athrawol.

Mae'r dathliadau deucanmlwyddiant eleni yn cynnig llawer o gyfleoedd i'r Brifysgol goffáu digwyddiadau a ffigurau sy'n gysylltiedig â'i gorffennol. Yn ei darlith, bydd yr Athro Williams yn ystyried yr arwyddocâd sydd ynghlwm wrth 'gof' mewn ymchwil ddiweddar ar y Testament Newydd, yn enwedig Efengyl Ioan, er mwyn archwilio sut mae'r testunau hynafol hyn yn trafod y berthynas rhwng deall y presennol a chofio'r gorffennol.

Mae'r Athro Williams yn edrych ymlaen at y digwyddiad. Meddai: "Rwy'n falch dros ben o gael fy ngwahodd i roi darlith athro yn y Brifysgol yn ystod blwyddyn ei dathliadau deucanmlwyddiant ac i allu cyflwyno rhywfaint o'm hymchwil ar sut mae atgofion o'r gorffennol yn gweithio mewn rhai o destunau'r Testament Newydd. Ymddangosodd yr ysgrifeniadau hyn ar adegau arwyddocaol o bontio yn ogystal â newid yn y ganrif gyntaf OG, pan oedd credinwyr Crist yn teimlo bod rhaid iddynt fynnu eu hunaniaeth yn erbyn cefndir pŵer ymerodrol Rhufeinig ac mewn perthynas ag Iddewiaeth, rhiant grefydd y mudiad Cristnogol cynnar. Felly, mae nifer o'm cyhoeddiadau diweddaraf wedi archwilio sut y ceisiodd awduron y Testament Newydd, yn enwedig awdur Efengyl Ioan, fynegi eu credoau a'u profiadau yn y presennol drwy fyfyrio ar eu treftadaeth Iddewig a'u gorffennol crefyddol.

"Er bod fy ymchwil wedi'i gwreiddio'n gadarn mewn ymchwilio i hanes, diwylliant ac ieithoedd y ganrif gyntaf, mae gan destunau Iddewig a Christnogol cynnar o'r cyfnod hwnnw lawer i'w gyfrannu i drafodaethau ynghylch materion yn ein cyfnod ein hunain. Mae'n bosibl i Efengyl Ioan, er enghraifft, fod yn destun dylanwadol yn hanes meddwl ac ysbrydolrwydd Cristnogol, ond mae ei gyfeiriadau amwys - negyddol yn aml - at Iddewon yn y naratif wedi golygu ei fod hefyd wedi chwarae rhan flaenllaw yn natblygiad gwrth-Iddewiaeth ac yn y cynnydd mewn gwrth-semitiaeth. Mae gwaddol anodd, poenus yn aml, testunau crefyddol o'r fath yn mynnu y dylai dehonglwyr ganolbwyntio nid yn unig ar eu derbyniad diweddarach ond hefyd ar eu dechreuadau, pan geisiodd cymunedau crefyddol benderfynu a sefydlu eu hunaniaeth eu hunain mewn ffyrdd a oedd yn aml yn golygu torri i ffwrdd oddi wrth eraill.

"Rwy'n ffodus o gael cyfleoedd i drafod cwestiynau o'r fath gyda chydweithwyr yn y Dyniaethau yn Llanbedr Pont Steffan a hefyd gyda'm myfyrwyr ymchwil sydd, fel fi, yn ymddiddori mewn olrhain tarddiad ysgrifeniadau Cristnogol cynnar ond hefyd mewn ymchwilio i fywyd diweddarach y testunau hynny."

Mae Catrin Williams yn Athro Astudiaethau'r Testament Newydd yng Nghanolfan y Dyniaethau a'r Gwyddorau Cymdeithasol (campws Llambed). Ei phrif ddiddordebau ymchwil yw Efengyl Ioan a thestunau Ioannaidd eraill, gan gynnwys eu perthynas ag Iddewiaeth hynafol. Mae'n ymwneud â nifer o brosiectau ymchwil cydweithredol ar Efengyl Ioan ac mae hefyd yn gwasanaethu ar fyrddau golygyddol nifer o gylchgronau rhyngwladol a chyfresi monograff academaidd. Mae'n aelod o'r Colloquium Ioanneum ac mae ganddi gymrodoriaeth ymchwil yn y Testament Newydd ym Mhrifysgol y Wladwriaeth rydd yn Bloemfontein, De Affrica. Yn 2017 fe'i hetholwyd yn Gymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru y mae'n gwasanaethu’n gynrychiolydd Y Drindod Dewi Sant ar ei chyfer.

Cynhelir y ddarlith ddydd Mercher, 16 Chwefror, yn yr Hen Neuadd ar gampws Llambed ac ar-lein drwy Microsoft Teams.

Gwybodaeth Bellach

Lowri Thomas, Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus

07449 998476

lowri.thomas@uwtsd.ac.uk